Dómur fellur

Update
Ég hef kannski vaðið svolítið blint í sjóinn með einkunnirnar fyrir stuttmyndirnar. Að minnsta kosti hef ég fengið nokkuð sannfærandi rökstuðning hjá einhverjum aðilum um að breytinga sé þörf (og myndu þær þá vera til hækkunar). Ég mun leggjast undir feld og gera breytingar á morgun. Þangað til hvet ég menn endilega til þess að láta í sér heyra.



Nú er ég búinn að sjá allar stuttmyndirnar og fimm af sjö fyrirlestrum, og kominn tími á að gefa einkunn fyrir þessi verkefni. Endilega kommentið ef þið viljið verja verk ykkar. Ekkert er greypt í stein.

Stuttmyndir

0:15 (Emil, Björn, Marinó, Andrés og Svavar)

Í alla staði sérlega vel heppnuð mynd. Einföld hugmynd, en jafnframt skemmtileg og vel útfærð. Mjög flott lúkk í innisenunum, mjög hrein og falleg svarthvít mynd. Mjög flottur effekt þegar Emil og Andrés speglast í glugganum. Öll tæknivinnsla til fyrirmyndar.

10

Look Around You (Bjarki, Gísli, Robert, Daníel og Hlynur)

Margt vel heppnað. Upphafssenan var nokkuð flott og endirinn ansi vel heppnaður. Það var margt skemmtilegt í flashbakkinu, t.d. þótti mér gaman hvernig leikið var með fókusinn til þess að túlka ofdrykkju persónunnar. Slagsmálin voru ágæt. Sumt var ekki að virka, sérílagi "ljósmyndirnar". Sá effekt var einfaldlega hallærislegur, og léleg gæðin á myndunum gerðu e.t.v. bara illt verra.

9

Endurfundir (Aron, Eyjólfur, Guðmundur, Hjálmar og Ingi)

Margt ansi fyndið. Ég er samt ekki alveg viss hvort hún haldi dampi. Stundum fannst mér þessi brandari - Aron og Eyjólfur að leika gamla kalla með "porn-'staches" - vera að tapa töfrunum, en þá kom eitthvað annað, eins og þessi stórkostlegu "ljóð". Á heildina var hún ansi skemmtileg. Varðandi útisenuna, þá hefði mátt reyna meira að laga hljóðið í henni (annað hvort að nota low-pass filterinn á hljóðnemanum, eða einhvern álíka filter í tölvunni), það hefði átt að ná einhverju af bílahljóðinu í upphafi þeirrar senu. Ég er svolítið á báðum áttum með þessa. Mér finnst hún ekki alveg jafnmikið "bíó" og hinar myndirnar, þ.e. mér finnst efnistökin svolítið "plain", og eins og þið séuð ekki að vinna úr efninu alveg eins myndrænt og ég hefði viljað.

8,5

Syndir feðranna (Ari, Arnar, Árni, Ingólfur og Jón)

Hér var ýmislegt sem virkaði ekki alveg. Þetta er hiklaust efni í skemmtilega mynd, en einhvern veginn fannst mér eins og það vantaði eitthvað upp á heildarmyndina. Hvaða tilgangi gegndi t.d. upphafssenan? Hvernig fleytti hún handritinu áfram? Kannski hefði senan virkað betur ef aðalpersónan hefði sagt söguna, en eins og hún er þá er varla hægt að tala um að hún dýpki persónusköpunina. Líklegast er það smámunasemi í mér, en "líkpokinn" var ekki að gera sig - var pabbinn kannski dvergur? Sama hvað ég pæli í því þá skil ég ekki af hverju hljóðvinnslan í bílasenunni ætti að þykja fyndin eða sniðug. Í fyrsta lagi má setja spurningamerki við það að klippa alltaf yfir á pokann í einræðu aðalpersónunnar - það er ekki eins og við séum forvitin um viðbrögð pokans við ræðunni (mér fannst það samt alveg virka). En af hverju í ósköpunum að nota annað umhverfishljóð í skotunum af pokanum -þótt það sé gert viljandi þá virkar það samt viðvaningslega á mig. Þetta er reyndar farið að hljóma verr en efni standa til - það var margt ágætt í myndinni: cameo-ið hans Breka var skemmtilegt, senan á lögfræðistofunni var ágætlega útfærð (það stakk reyndar svolítið í stúf að Jón skyldi tala fyrir lögfræðinginn þegar hann var nýbúinn að segja okkur langa sögu í öðru hlutverki), upphafssenan var ágætlega gerð og það var klippt yfir á nærmyndina af Jóni á hárréttum tíma, o.s.frv.

8,5

Númer 46 (Óskar, Alexander, Einar, Birkir)

Draumkennd og myndrænt mjög flott. Ég hafði mjög gaman af því þegar klippt var í takt við tónlistina, það kom ansi skemmtilega út. Fyrstu-persónu sjónarhornið virkaði oft ágætlega. Ef ég ætti að kvarta undan einhverju, þá fannst mér sagan svolítið óskýr og kannski ekki alveg virka í lokin (þegar hann vaknar í lokin, þá skildi ég það þannig að hann hafi dreymt megnið af myndinni, og mér fannst það einhvern veginn ekki alveg eins spennandi og hinn kosturinn, en það er líkast til bara smámunasemi).

9,5

Fyrirlestrar
Emir Kusturica (Árni, Marinó og Björn)
Nánast gallalaus fyrirlestur. Fjallað er um leikstjórann og myndir hans af einlægum áhuga og nokkurri natni. Myndbrotin eru vel valin. Flutningurinn var góður. Ég hef bara ekkert út á þennan fyrirlestur að setja.

10

Werner Herzog (Hjálmar, Aron, Guðmundur og Ingi)
Mér fannst vanta svolítið upp á vandvirkni og metnað í þessum. Sumt af því er líkast til sjálfum mér að kenna, enda fékk hópurinn að því er virðist stórgallaðar myndir frá mér, og ég mun reyna að taka tillit til þess í fyrirgjöf. Herzog er kannski efni í fleiri en einn fyrirlestur, en mér fannst vanta svolítið upp á umfjöllunina um hann. Og fyrst verið var að sýna myndbrot úr Grizzly Man, var þá ekki kjörið að sýna eitthvað með honum sjálfum (hann er skemmtilega skrýtinn í henni).

8,5

Hirokazu Koreeda (Óskar, Einar og Birkir)
Ágætlega útfærður fyrirlestur. Virkilega vel valin klipp og mjög fín umfjöllun um kvikmyndirnar. Það var lítið um leikstjórann, en það er reyndar ekki hópnum að kenna - það er nánast ekkert á netinu um hann (sem dæmi um það þá birtist færsla á námskeiðssíðunni okkar meðal 10 efstu ef maður slær upp nafninu hans á Google).

9,5

Anime (Bjarki, Robert, Daníel og Hlynur)
Ágætur fyrirlestur en ekki gallalaus. Mér fannst tilfinnanlega vanta glærur þegar farið var í sögu anime - það er erfitt að ná öllum japönsku nöfnunum og þvíumlíku, auk þess sem gaman hefði verið að sjá myndir til þess að átta sig á stílnum (ef einhverjar myndir voru til). Annars var söguhlutinn fínn. Hvað umfjöllun um myndir varðar, þá hefði ég viljað sjá umfjöllun um fleiri leikstjóra en bara Miyazaki.

9,0

Bollywood (Emil, Eyjólfur og Andrés)
Hér hefðu líka mátt vera glærur í söguhlutanum. Síðan verð ég að setja smá spurningamerki við rannsóknarvinnuna, þar sem ekki var lögð meiri áhersla á gríðarlega frægð og arfleifð Amitabh Bachchan (gamli karlinn sem dansaði í myndbrotinu), en hann er ein af topp-5 stjörnum Bollywood seinustu 30 árin! Svo var fyrirlesturinn líka í lengra laginu (örugglega um 25 mínútur). Samt sem áður var umfjöllunin um helstu einkenni góð og myndbrotin voru skemmtileg. Svo var myndbandið sem sýnt var í upphafi seinni tímans ansi sniðugt.

9,0

Uppbygging prófsins

Þar sem gömul próf gefa ekki beint rétta mynd af því hvernig prófið á laugardag verður, þá ætla ég að lýsa í stuttu máli uppbyggingu prófsins. Prófið er í meginatriðum svona uppbyggt:

• 5 stuttar skilgreiningar (10%)
• 2 stuttar efnislegar spurningar (10%)
• 1 spurning sem er nánast gefins (10%)
  
• Stutt ritgerð þar sem þið greinið uppbyggingu einnar af myndunum sem við horfðum á í vetur (þið getið valið milli nokkurra mynda) (15%)
• Önnur stutt ritgerð (15%)
• Undirbúningur handrits fyrir tökur: Þið fáið senu(r) úr bíómynd sem gerist öll á einum stað og eigið að undirbúa tökuáætlun (uppsetningar, skot, storyboard fyrir nokkur skot, "shooting script", o.s.frv.) (40%)

Athugið að handritið sem þið fáið er í lengra laginu (12 bls) og er í raun meira en ein sena (3-4 senur sem gerast allar á einum stað). Meginuppistaðan (meira en helmingur) er fyrsta senan, og það skiptir langmestu máli að ganga frá henni. Ef þið lendið í tímaþröng, þá skulið þið ekki hafa áhyggjur af hinum senunum.

Helstu áherslur fyrir próf í kvikmyndagerð

Ég var að enda við að fá minniháttar taugaáfall. Ég mundi ekkert hvenær prófið átti að vera, minnti að það væri einhvern tíman rétt eftir dimission. Síðan gáði ég og fékk kvíðahnút á stærð við verðlauna-vatnsmelónu þegar ég sá að prófið er 19. apríl!!!

<-- Einhvern veginn svona leið mér...




Á morgun fáið þið "leslista" fyrir prófið (allt of seint - mea maxima culpa). Hann lítur einhvern veginn svona út og getur ekkert breyst héðan af.

Myndataka

Skot

· Hvað heita þau?

· Hvernig eru þau yfirleitt notuð?

Sjónlínan

· Hvað er sjónlínan?

· Hvernig getum við notað sjónlínuna til þess að láta áhorfandann samsama sig við persónu, eða fjarlægja sig frá henni?

Uppbygging ramma

· Þriðjungaskiptingin

· Hvernig er ramminn oftast uppbyggður (hvar setjum við augun)?

Þrívítt rými á tvívíðum fleti

· Hvernig sköpum við dýpt? (samsíða línur o.fl.)

Sjónarhorn

· Lágt sjónarhorn vs. hátt sjónarhorn

· Besta hæðin til þess að taka myndir af fólki. Af hverju?

· Hallandi sjónarhorn (Dutch tilt).

· Brennivídd – hvaða áhrif hefur mismunandi brennivídd?

Lífið er línudans

· 180° reglan og “línan” og allur línudansinn.

· Hvernig getum við komist yfir línuna (brýr og hjarir)?

Film Directing Fundamentals

Grunnreglurnar

· 30° reglan

· 180° reglan (og “línan”)

· Skjástefna (screen direction)

· Hvenær má brjóta reglurnar?

Önnur grundvallaratriði

· Meðferð tíma (þjappa, teygja)

· Mikilvægar myndir (hlutir, staðir, fólk) kynntar til sögunnar áður en til kasta kemur

· Aðferðir og mikilvægi þessa

Uppbygging sögunnar

· Rauði þráðurinn (spine)

· Meginhvatir persóna

· Átök (conflict)

· Persónusköpun

· Gjörðir og taktar (actions and beats)

Uppbygging senunnar

· Blokkir

· Taktar

· Vendipunktur

Sviðsetning

· Hlutverk sviðsetningar

· Hvernig notum við sviðsetningu til þess að segja sögu

Myndavélin

· Hverju getum við stýrt

· Hvernig notum við myndavélina til þess að segja sögu

Nokkur önnur atriði

· Stíll

· Dekkun

· Hæð myndavélar

· Linsur/brennivídd

· Prósa-storyboard

Loks eigið þið að geta fengið í hendurnar handrit (eina senu) og sett upp skot og raðað niður á skot, eins og gert er bæði með Notorious og A Piece of Apple Pie. Í slíku verkefni mynduð þið þurfa að sýna framvindu í senunni og að byggja upp spennu, bæði með sviðsetningu og myndatöku.

Kvikmyndasagan

Hverjar voru forsendur kvikmynda?

En kvikmynda með hljóði?
En litmynda?
Hverjir voru forverar kvikmyndanna?
Nokkrir upphafsmenn kvikmyndanna (Lumiére-bræður, Méliès, Edison, D.W. Griffith.
Af hverju Hollywood?
Hvernig stóð á heimsyfirráðum Hollywood?
Hverjar voru tæknilegar og efnahagslegar forsendur hljóðmynda?
Hvaða hindranir hafði hljóðið í för með sér?
(Af hverju leið stúdíó-tímabilið undir lok?)

Handrit
Grunnþættir (Beat-->Story Event-->Scene-->Sequence-->Act-->Story) og dæmigerð uppbygging.
Archplot, Miniplot og Antiplot (og dæmi).
Annað skiptir minna máli.

Klipping
Nokkrar grundvallarhugmyndir um klippingu.
Hugmyndir Murch um klippingu.

Leikstjórar/stefnur
Þið eigið að kunna deili á leikstjórunum eða stefnunum sem þið fjölluðuð um í fyrirlestrunum ykkar.

Lesefni
Glærur.
Film Directing Fundamentals, kaflar 1-9, 13-15 og 17.
5 C’s of Cinematography, fyrstu tvö C-in, lesin mjög lauslega.
In the Blink of an Eye, mjög lauslega lesin.
(How to Read a Film, kafli 4. Þið eigið að skilja nokkurn veginn a.m.k. eitt sjónarhornið.)

Þið eigið líka að kunna skil á myndunum sem við horfðum á í vetur:
8½
American Movie
Astrópía
Brúðguminn
Devil’s Backbone
Funny Games
General, The
Happy End
Hearts of Darkness
Hold Up Down
Kabinett des Dr. Caligari, Das
Killer of Sheep
Man Bites Dog
Mannaveiðar
Notorious
Oldboy
A Personal Journey With Martin Scorsese through American Movies
Rashomon
Règle du Jeu, La
Sjunde inseglet, Det
Some Like It Hot
Stóra planið
Suspiria
Taste of Tea
Veðramót

Stuttmyndadagar í Reykjavík

Stuttmyndadagar í Reykjavík hefjast von bráðar og mig langar til að hvetja alla til þess að senda myndirnar sínar inn.
Munið eftir mottóinu hans Ólafs: Það er allt í lagi að senda frá sér mynd þótt hún sé ekki fullkomin, svo lengi sem þetta er nokkurn veginn mynd - þú ert ekki myndin þín og þarft ekki að skammast þín þótt þú gerir mistök. Það skiptir ekki öllu hvort myndirnar eigi séns á að vinna, það er bara gaman að taka þátt, og ef myndin kemst á úrslitakvöldið þá er það frábært (og auðvitað enn þá betra ef hún vinnur til verðlauna).
Skilafrestur er 11. maí, og það má skila annað hvort á Quicktime eða DV (þ.a. þið getið annað hvort flutt myndirnar aftur út á spólu eða kóðað þær sem Quicktime mynd, hvorugt er mikið mál).
Úrslitakvöldið er 29. maí, þ.a. þið þurfið ekki að hafa áhyggjur af því að komast ekki vegna prófa.
Sýnið lit - takið þátt!

ATH: DAGSKRÁRBREYTING

Var að tala við Ólaf, leikstjóra Stóra plansins. Hann var kallaður í tökur í fyrramálið, en segist vera laus seinnipartinn. Leikstjóraheimsóknin færist þess vegna til kl. 16.10 (væntanlega í J-stofu).
Ég biðst afsökunar á þessum skamma fyrirvara, en Ólafur vissi ekki af þessu fyrir víst fyrr en í dag. Ég vona að sem allra flestir sjái sér fært að mæta, og minni ykkur á að vera tilbúnir með 2-3 spurningar handa honum.
Af þessum sökum mun tíminn í fyrramálið falla niður.
Þeir sem þetta sjá mega endilega láta boð ganga til félaga sinna.

Vinnuáætlun stuttmyndar - ÚT FRÁ ÞESSU MÁ EKKI VÍKJA

Myndavélin:
1) Eyjólfur og félagar ljúka tökum nú um helgina.
2) Á mánudag tekur Ólympíuliðið við vélinni og hafa vikuna til þess að ljúka sínum tökum.

Klippitölvan:
1) Emil og félagar ljúka klippingu nú í vikunni.
2) Á föstudag fá Bjarki og félagar tölvuna og klippa sína mynd.
3) Á mánudag taka Eyjólfur og félagar við tölvunni og hafa vikuna til þess að klippa sína mynd.
4) Á föstudag fær Ólympíuliðið tölvuna og ljúka við klippinguna um helgina.

Við höfum ekki mikinn tíma og það má ekkert fara úrskeiðis ef við ætlum að klára allt áður en ég þarf að skila námseinkunnum. Af þeim sökum verða tafir ekki liðnar! Ef þetta kallar á 1-2 svefnlausar nætur eða nokkur skróp þá verður bara að hafa það.

The Deadline Demon

Góð helgi fyrir leikið innlent efni

Á páskadag og annan í páskum var sannkölluð góssentíð hvað leikið innlent efni varðar. Á Sirkus (eða hvað sem sú stöð heitir nú) var Pressu-maraþon, þar sem þáttunum sex var dreift yfir bæði kvöldin, og í Sjónvarpinu var Foreldrar sýnd á sunnudagskvöldið og á mánudagskvöldið var fyrsti þáttur af fjórum sýndur í nýrri spennuþáttaröð, Mannaveiðum. Ég sá eins mikið af þessu og hægt var (þurfti að fórna 4. þætti af Pressu fyrir Mannaveiðar), og verð að segja að mér sýnist staðan á leiknu innlendu efni ansi góð.

Sú var ekki alltaf raunin. Haustið 1999 fór ég á helgarlangt námskeið um gerð sjónvarpsþáttaraða sem Leikskáldafélag Íslands stóð fyrir ásamt höfundum dönsku þáttanna Taxa. Þó svo að efni námskeiðsins hafi verið mjög áhugavert og námskeiðið lærdómsríkt, þá man ég helst eftir því vonleysi sem ríkti í hópnum. Þarna var samankominn hópur manna sem hafði áhuga á og metnað til þess að skrifa leikið íslenskt sjónvarpsefni en gerði sér nánast engar vonar um að koma nokkru slíku í framleiðslu næstu árin. Þetta var á þeim tíma þegar Stöð2 var á vonarvöl og Sjónvarpið hellti öllu því fé sem átti að fara í innlenda dagskrá í skemmtiþætti. Þetta árið minnir mig að það hafi verið arfaslaki unglingaþátturinn Kolkrabbinn sem tók upp stóran hluta fjárins. Árið eftir (eða sama ár?) tókst Sjónvarpinu að klára allt féð í innlenda dagskrá það árið í mars eða apríl. (Staðan hjá Sjónvarpinu hefur reyndar lítið batnað, þeir ausa enn peningum í metnaðarlaust drasl eins og Laugardagslögin og Útsvar. Við getum þakkað eldri Björgólfinum það að eitthvað verði framleitt af leiknu innlendu efni fyrir þá næstu árin.) Á þessum tíma var bókstaflega ekki útlit fyrir að það yrði framleitt leikið innlent efni næstu áratugina. Sem betur fer virðist það vera breytt.
Það er gaman að minnast á það að tveir menn sem ég man eftir að voru á þessu námskeiði hafa verið virkir í gerð sjónvarpsefnisins sem sýnt hefur verið í vetur - þeir Sigurjón Kjartansson, sem er einn af mönnunum á bak við Pressu, og Jón Gnarr, leikari og meðhöfundur að Næturvaktinni.

Pressa
Þar sem ég tími ekki að borga þær fáránlegu upphæðir sem áskrift að Stöð2 kostar, þá missti ég af þessum þegar þeir voru frumsýndir í haust. Ég náði megninu af þeim nú um helgina og leist bara ansi vel á. Þeir ná að skapa ágæta stemningu og sæmilega spennu. Aðalpersónan, Lára, var ansi sympatísk, og taktískt að láta aðalpersónuna vera einhvern sem kemur nýr inn í þetta framandi umhverfi og kynnist því samtímis okkur áhorfendunum.
Þættirnir héldu athygli manns og gerðu vel í að halda yfirleitt alltaf nokkrum söguþráðum á lofti í einu, nema í lokin þegar aðalsöguþráðurinn er auðvitað aðalmálið. Þessi færsla á að vera jákvæðu nótunum, þannig að ég ætla ekkert að tala um smáatriðin sem fóru örugglega ekki í taugarnar á neinum nema mér, og láta nægja eina smá-gagnrýni. Seinasti þátturinn var frekar sléttur og felldur - mér fannst hann eiginlega allur fara í að binda einhverja hnúta og það var ekki beint mikil spenna í gangi eftir að Láru var bjargað strax í upphafi þáttar. "Cliffhangerinn" í lok 5. þáttar var reyndar gott "touch", en um leið kom hann upp um vonda kallinn u.þ.b. hálfum þætti of snemma - það getur varla nokkur hafa efast um hver morðinginn var í lok 5. þáttar.
Allt í allt ansi fínir þættir. Svo sem engin gargandi snilld, en vandaðir og spennandi þættir sem sóma sér vel á skjánum...

Mannaveiðar
Það er auðvitað ekki hægt að dæma þessa þáttaröð eftir einn þátt, en það má svo sem tala um þennan eina þátt. Mér leist bara mjög vel á þennan þátt og bíð spenntur eftir þeim næsta.
Að vissu leyti er þetta auðvitað bara sama gamla. Manni sýnist í fljótu bragði þættirnir ætla að sverja sig í ætt við sænska félagslega raunsæið (mig minnir að þeir kalli það það), eins og Allir litir hafsins eru kaldir gerði (og e.t.v. Pressa líka). Lúkkið rennir enn frekari stoðum undir það - það er svolítið skrýtið að það hafi myndast þessi hefð að þegar menn ætla að vera rosalega raunsæir þá sýni þeir allt í gegnum filter sem dregur úr litunum og gerir þá kaldari.
Upphafssenan (morðið) fannst mér bara nokkuð vel heppnuð. Þá fannst mér dýnamíkin milli lögreglumannanna tveggja (Hinriks og Gunnars) nokkuð skemmtileg, þó hún sé kannski ekki sú allra frumlegasta. Hún minnti mig svolítið á Turner & Hooch (man einhver eftir þeirri þvælu), með Gísla Örn í hlutverki Tom Hanks og Ólaf Darra í hlutverki hundsins... Og svo leiðir þessa dýnamík auðvitað líka til línu þáttanna hingað til: "Ég verð alltaf svangur þegar ég sé Borgarnes."
Ef það var eitthvað sem fór nett í taugarnar á mér í þessum fyrsta þætti þá var það hvað þeim lá mikið á að veita persónunum dýpt og persónueinkenni. Það lá við að það væri hálf-þvingað hvað þeir ætluðu að troða mikilli kynningu á persónum saman við upphafið á fléttunni. Hefði ekki mátt dreifa þessu yfir nokkra þætti. Það liggur við að allir sem hafi verið kynntir til sögunnar hafi einhver áberandi einkenni, og smáatriðunum er hlaðið á aðalpersónurnar. Einhvern vegin finnst mér minna "fínt" að skapa persónum með þessum hætti. Strax eftir fyrsta þáttinn vitum við að yfirmaður þeirra kumpána er að ganga í gegnum erfið sambandsslit; félagi þeirra (sem hefur nánast ekkert gert) tekur Dale Carnegie námskeið fram yfir morðmál; konan í tæknideildinni er svo forfallinn reykingamaður að hún fær að reykja inn á lögreglustöð: Gunnar er síétandi sóði, býr hjá þýskri mömmu sinni, er að gera upp gamalt mótorhjól og á (næstum örugglega) eftir að ná saman við dóttur bóndans sem er fyrst grunaður um morðið (sem nota bene var gift óvirkum alka, opnaði sjoppu, fór á hausinn...); og Hinrik er hræðilega tilfinningalega bældur, býr einn og er alltaf með slökkt inni hjá sér, er algjört "neat-freak", og var líkast til misnotaður sem barn. Í þeim efnum ætla ég líka að vona að þessi "flashbökk" hans Hinriks taki á sig einhvern viðsnúning, því ef þau fjalla um það að hann hafi orðið fyrir barðinu á barnaníðingi í æsku (og þess vegna sé hann svona bældur) þá hefði fyrsta "flashbakkið" verið nóg til þess að maður fattaði það. Mjög kúl effekt í "flashbökkunum" samt...
Ég vona að þessi "hleðsla" á persónum verði tónuð niður í næstu þáttum og plottið og dýnamíkin milli persóna fái að njóta sín (þó svo að kynning á persónum sé auðvitað lykilatriði til þess að svo megi verða). Ef sú verður raunin þá líst mér ansi hreint ágætlega á þessa þætti. Næstu þrjú sunnudagskvöld gætu orðið helvíti spennandi.
Og loks, sem dæmi um ágæti þessa fyrsta þáttar, þá þótti mér leiðinlegt að hann skyldi enda, og ef ég hefði haft næsta þátt hefði ég hiklaust haldið áfram að horfa.

Morgundagurinn

Mæting kl. 8.55.

Mælist til þess að menn mæti með klippitölvuna, og það á réttum tíma (reyndar helst nokkrum mínútum fyrr). Ef þeir gera það, þá getum við kíkt á stuttmyndir. Ef ekki, þá þarf ég að töfra eitthvað fram úr erminni.

Mannaveiðar: Skylduáhorf í kvöld

Ég bið alla að horfa á Mannaveiðar í Sjónvarpinu í kvöld kl. 20.15. Það er ekki á hverjum degi sem leikin íslensk þáttaröð hefur göngu sína (sérstaklega ekki í opinni dagskrá) og um að gera að fylgjast með.
Fyrir þá sem alls ekki geta horft í kvöld, þá er þátturinn endursýndur á morgun kl. 23.40.

Síðan er aldrei að vita nema Björn geti talið leikstjórann á að koma í tíma til okkar. Hvað segir Björn um það?

Fyrirlestrar og staða á stuttmyndunum

Það væri ágætt að fá að vita hvernig stuttmyndirnar ykkar standa, hver er með græjurnar þessa stundina, og hvort einhvern hóp dauðvantar að komast í græjurnar. Skiljið eftir komment.
Eins væri ágætt að þeir sem eiga eftir að velja efni í fyrirlestrunum tilkynni val sitt sem fyrst. Þá gæti ég hugsanlega lánað þeim myndir strax á miðvikudaginn eftir páska.

Catch-22

Doc: "There's a catch."
Yossarian: "A catch?"
Doc: "Sure. Catch-22. Anyone who wants to get out of combat isn't really crazy, so I can't ground them."
Yossarian: "OK. Let me see if I got this straight. In order to be grounded I've got to be crazy. And I must be crazy to keep flying. But if I ask to be grounded it means I'm not crazy any more and I have to keep flying."
Doc: "You've got it. That's Catch-22."
Yossarian: "That's some catch, that Catch-22."
Doc: "It's the best there is."

Horfði á Catch-22 um daginn. Það eru örugglega komin 8 ár síðan ég las bókina (sem er tær snilld), en af einhverri ástæðu hafði ég aldrei horft á myndina. Ég varð ekki fyrir vonbrigðum. Myndin er ansi hreint góð, og alveg ótrúlegt einvalalið leikara í henni: Alan Arkin, Martin Balsam, Anthony Perkins, Martin Sheen, Jon Voight, Orson Welles, Bob Balaban, Charles Grodin.

Myndin hefur gott orð á sér, þ.a. ég bjóst við gæðamynd, en á sama tíma er bókin alls ekki auðmyndanleg. Catch-22 eftir Joseph Heller er brotakennd, póst-módernísk, firrt, flókin og fyndin. Hún er mjög kaflaskipt og fylgir einni flugsveit Bandaríkjamanna í Miðjarðarhafi í seinni heimsstyrjöldinni, og það er engin ein vitundarmiðja (þó svo að Yossarian komist þar einna næst).
Samtalið hér fyrir ofan er nokkuð dæmigert um andann í bókinni (og myndinni). Nokkur önnur dæmi um álíka firringu:

• Ein persónan er Major Major Major. Foreldrar hans skírðu hann þetta í einhverju djóki, og nafnið verður til þess að hann fær majórstign fyrir misskilning (og verður því Major Major Major Major). Hann vill ekkert með ábyrgðina hafa, þannig að hann segir undirmanni sínum að ef einhver kemur að hitta hann þá eigi undirmaðurinn að segja að hann sé ekki við, nema ef hann er ekki við, þá má senda gestinn beint inn á skrifstofuna...
  
• Messadrengurinn, þ.e. liðsforinginn sem sér um matskála flugsveitarinnar byggir upp risavaxið viðskiptaveldi með því að versla með búnað og vistir sveitarinnar. Hann selur fallhlífar sveitarinnar, innihald fyrstu-hjálpar kassans (m.a. morfín) og hermennirnir fá í staðinn hlut í M&M Enterprises. Að lokum gerir hann samning við Þjóðverja að þeir kaupi af honum hundruðir tonna af bómull og í staðinn framkvæmir hann loftárás á bækistöðvar sinnar eigin sveitar.

• Læknirinn fær einn flugmanninn til þess að skrá sig alltaf í flugbækurnar svo hann sleppi við að fara í loftið í alvörunni. Þegar viðkomandi flugmaður fremur sjálfsmorð í vél sinni þá er læknirinn skráður sem farþegi, og eftir það verður hann nokkurs konar uppvakningur, því allir ganga út frá því að hann sé dauður.
  

Myndin nær ágætlega firringu bókarinnar, þó svo að eðli sínu samkvæmt vanti auðvitað eitthvað upp á dýptina.
Það fór svolítið í taugarnar á mér að oft þurfti maður virkilega að hafa fyrir því að heyra orðaskil. Til dæmis er samtalinu sem vitnað er í hér fyrir ofan næstum drekkt í flugvélahljóðum.
Leikurinn er nokkuð góður. Alan Arkin er fantagóður í hlutverki Yossarians. Jon Voight í hlutverki messadrengsins fær mann alveg til þess að trúa á þennan karakter sem eltir gróðann svo blindandi að hann sér ekkert að því að selja fallhlífar mannanna án þess að segja þeim, svo lengi sem hann veitir þeim hlut í gróðanum.

Í hnotskurn: Ansi hreint góð mynd. Ég mæli eindregið með henni. Samt engin gargandi snilld.

Dagskrá næstu viku

Mánudagur 8.10-9.35
Ég ætla að tala aðeins um hljóðblöndun. Áhrif hljóðblöndunar, nema hún sé þeim mun verri, er yfirleitt undirmeðvituð. Hljóð er samt ótrúlega mikilvægt og hefur hrikalega mikil áhrif.

Mánudagur 16.10-18.00
Bíó. Sýni líklegast Hearts of Darkness, heimildarmynd um gerð Apocalypse Now, yfirleitt talin vera besta Making of... mynd allra tíma. Ég er reyndar ekki alveg nógu ánægður með eintakið mitt, en við sjáum til...

Miðvikudagur 8.55-9.35
Höfum það bara frekar rólegt. Kannski verður hægt að frumsýna mynd Ólympíuliðsins. Annars ætla ég að sýna 2-3 sniðugar stuttmyndir.

Juno

Kíkti á Juno um síðustu helgi. Ég held ég hafi komið að henni með nokkuð hlutlausar væntingar, hafandi heyrt bæði góða og vonda hluti. Niðurstaðan er frekar hlutlaus, mér finnst þetta alltílagi mynd, en alls engin snilld.
Mér fannst díalógurinn vera stór galli á myndinni. Það var eins og önnur hver persóna væri bara of kúl fyrir myndina (og of kúl til þess að tala mannamál...). Fyrsta samtalið í myndinni er lýsandi dæmi um þetta (og líklegast ýktasta dæmið):

A (Afgreiðslumaður): Well, well - if it isn't McGuff the crime dog. Back for another test?
J (Juno): I think the first one was defective. The plus sign looks more like a division symbol, so I remain unconvinced...
A: Third test today mama bear. Your eggo's preggo. No doubt about it.
B (Búðarþjófur): It's real easy to tell. Is your nipples real brown.
A: Yeah, maybe your boyfriend has got mutant sperms, knocked you up twice...
J: Silenzio old man. Look, I just drank my weight in Sunny-D and I got to go pronto.
A: Well, you know where the lavatory is ... Pay for the pee stick when you're done! Don't think it's yours just because you marked it with your urine.

og eftir að hún er búin að taka prófið:

A: What's the prognosis, fertile Myrtle. Minus or plus.
J: I don't know. It's not seasoned yet. I'll take some of these ... No, there it is. That little pink plus-sign is so unholy.
(Juno shakes the pee stick)
A: That ain't no etch-a-sketch. This is one doodle that can't be undid, homeskillet.

Ég veit að það er fáránlegt að kvarta undan því að persónur í bíómynd tala ekki eins og alvöru fólk, enda myndum við líklegast ekki borga fyrir að fá að heyra "alvöru" samtöl. En það hljóta að vera takmörk fyrir því hvað er æskilegt að fara langt, og þetta samtal fer langt, langt yfir strikið. Þegar ég horfi á bíómynd vil ég geta gleymt því um stund að ég sé að horfa á bíómynd og lifa mig inn í líf persónanna. Samtölin í þessari mynd hafa þau áhrif að ýta mér stöðugt úr því ástandi. Það sem ég pæli helst í í þessari senu er hversu oft Diablo Cody hlýtur að hafa endurskrifað þessa senu til þess að enda í þessari dellu...


Þar með er ekki sagt að þessi mynd eigi ekki sín móment. Þetta er klassískt augnablik:
Juno er að fara að segja vini sínum, Bleeker, að hann hafi barnað hana, og hefur komið sér svona skemmtilega fyrir.

Annað dæmi um það hvernig sumar persónurnar (sérstaklega Juno) eru of kúl fyrir þessa bíómynd er tónlistin. Soundtrackið í myndinni einkennist af krúttpoppi Kimya Dawson (ég held að hún eigi 2/3 hluta laganna í myndinni), á meðan Juno segist ekki fíla neitt annað en fyrstu-kynslóðar pönk - uppáhaldstónlistarmennirnir hennar eru Stooges, Patti Smith og The Runaways. Meira að segja karakterinn hans Jason Bateman er með of kúl tónlistarsmekk fyrir þessa mynd, en hann hlustar mest á Sonic Youth og hitaði einu sinni upp fyrir The Melvins (sem mér finnst reyndar ekkert hrikalega kúl band).

Þetta er alveg alltílagi mynd, en mér fannst eitthvað vanta. Ellen Page var ágæt, en mér tókst bara ekki að tengja við persónuna hennar, og ég held að díalógurinn hafi haft þar talsvert að segja. Síðan fannst mér endirinn hálfgert "cop-out".

Spoiler
Eftir að hafa rifist heiftarlega við barnsföðurinn, og eftir að hjónaband tilvonandi fósturforeldra barnsins liðaðist í sundur (sem var svo augljóst að maður sá það fyrir strax í fyrstu senunni sem þau birtust í) þá var samt allt afgreitt voðalega snyrtilega. Jennifer Garner fær barnið þótt hún sé núna einstæð kona á framabraut. Juno fattar allt í einu að hún sé skotin í Bleeker og gefur honum ársbirgðir af appelsínugulum Tic-Tacs (vegna þess að leiðin að hjarta mannsins er...) og allt verður gott og þau syngja krúttlegt ástarlag eftir kimya dawson og ... "roll credits".
Spoiler búinn

Lokaniðurstaðan er sú að þetta er krúttleg mynd, en aðalpersónan passar bara ekki inn í hana. Juno, eins og hún er skrifuð, myndi ekki fíla sig í þessari fáránlega cheesy lokasenu:

Dagskrá næstu viku

Mánudagur 8.10-9.35
Ræðum örfáa punkta í viðbót um klippingu og Murch.
Skoðum endurbætta útgáfu nokkurra stuttmynda (Ólympíuliðið verður því að mæta með tölvuna).
Kíkjum e.t.v. á 1-2 sniðugar stuttmyndir ef tími gefst til.

Mánudagur 16.10-18.00
Bíó.
Ef Bóbó tekur með sér diskinn sem ég gleymdi í H-stofunni þá getum við kíkt á Suspiria eða Söngva af annarri hæð. Ég tek með mér einhverjar aðrar myndir.

Suspiria notar liti á alveg yndislegan hátt!

Miðvikudagur 8.55-9.35
Vonandi heimsfrumsýning á meistaraverki Ólympíuliðsins. Annars kynning á mögulegum leikstjórum eða stefnum fyrir seinni fyrirlesturinn.

Darjeeling Limited

Eitthvað hefur letin í mér smitað út frá sér. Það hefur lítið verið bloggað síðustu vikurnar, meira að segja blogg-aðallinn hefur lítið gert. Síðan eru sumir sem hafa ekkert bloggað á þessari önn. Hvet ég menn til þess að bæta ráð sitt og skrifa um stuttmyndina sem er í bígerð, óskarinn, nýjar og gamlar bíómyndir, myndirnar sem eru sýndar í tímum o.s.frv.

Ein hugmynd: Skrifið um mynd sem þið viljið að sé sýnd í tíma. Reynið að sannfæra mig. Besta (röksemda)færslan leiðir til sýningar.

En þá að myndinni.
Ég hafði töluverðar væntingar en varð fyrir vonbrigðum. Wes Anderson er einstaklega skemmtilegur leikstjóri, og ég er mjög hrifinn af öllum myndunum sem komu á undan þessari, nema kannski Bottle Rocket, sem mér fannst svona miðlungsgóð. Myndir hans sameina skemmtilegan stíl, nánast fullkomna tónlist og skemmtilegar offbeat persónur (nema Bottle Rocket sem skortir upp á stílinn).
Darjeeling Limited inniheldur sama stílinn. Hún er myndrænt mjög flott, notar liti og munstur skemmtilega og hefur að geyma hrikalega flott slow-mo skot. Tónlistin er frábær - fullkomin blanda af indverskri tónlist og poppi sem leggur línurnar og skapar stemningu.
En af hverju veldur myndin þá vonbrigðum? Það eru persónurnar. Aðalpersónur myndarinnar eru Whitman bræður. Þeir hafa ekki sést í heilt ár, síðan í jarðarför föður síns, og nú dregur elsti bróðirinn, Francis, hina tvo með sér í "andlega reisu" í Indlandi. Vandinn er að enginn bræðranna er nógu sterkur karakter til þess að halda áhuga manns, en uppbygging myndarinnar krefst þess. Þeir eru allir hálf litlausir og óspennandi, öfugt við burðarása fyrri mynda Andersons (Jason Schwartzman í Rushmore, Gene Hackman í Royal Tenenbaums og Bill Murray í Life Aquatic).
Fyrir vikið er myndin bragðlítið augna- og eyrnakonfekt, og maður býst við meiru frá Wes Anderson.