Shorts & Docs dagur 4: Mini Panorama heimildarmyndir

Á mánudag kíkti ég á sýninguna "Mini Panorama heimildarmyndir" sem samanstendur af þremur nokkuð stuttum heimildarmyndum, tvær nokkuð góðar og ein alveg fáránleg.

Jenter

Ansi fín norsk heimildarmynd um stúlknahóp í 9. og 10. bekk (myndin nær yfir rúmt ár). Það mætti kannski helst líkja þessu við heimildarmyndaútgáfu á Fucking Åmål á norsku. Sumar stelpurnar eru virkilega skemmtilegir karakterar, sérstaklega Mahsa sem er alveg yndislega "out of control" í upphafi myndar, en nær sér aðeins á strik eftir því sem á líður. Hún og Iselin eru aðalpersónurnar, þó svo að myndin fylgi í raun öllum hópnum (8-10 stelpur). Í upphafi myndar eru þær bestu vinkonur, en svo slettist upp á vinskapinn. Báðar eiga þær í vandræðum, en í lok myndar virðist þetta ætla að reddast hjá Möhsu, en Iselin virðist vera á hraðri niðurleið.
Mér finnst gæði svona myndar byggjast á tvennu, annars vegar að fólkið sem myndin fylgir sé áhugavert og sympatískt, og hins vegar að kvikmyndagerðarmönnum takist að búa til áhrifaríka sögu úr öllu efninu sem þeir taka upp. Þessi mynd uppfyllir hiklaust fyrra skilyrðið, en ég verð að játa að ég saknaði þess að bundinn væri almennilegur endahnútur á myndina. Engu að síður bráðskemmtileg mynd.

Á meðan
Sænsk heimildarmynd um elliheimili í El Salvador. Mjög góð mynd en jafnframt hræðilega niðurdrepandi. Fólkið á elliheimilinu er allt fólk sem getur ekki bjargað sér sjálft og á enga að. Aðbúnaður er vægast sagt slæmur, og maður fær sting í magann að sjá allt þetta fólk sem hefur gjörsamlega verið rænt sjálfsvirðingunni. Vissulega eru fyndin augnablik (kannski meira grátbrosleg), en á heildina séð er erfitt að horfa á þessa mynd.

Shorts & Docs dagur 3: Red Hollywood

Þessi mynd er hátíð fyrir bíónörd eins og mig. Myndin fjallar um leikstjóra og handritshöfunda sem lentu á svörtum lista í Hollywood á tíma kommúnistaveiða Joseph McCarthy, og fengu eftir það ekki vinnu í Hollywood í rúm 10 ár. Joe McCarthy og þingnefnd undir hans stjórn, House Un-American Activities Committee (HUAC), kölluðu til sín í yfirheyrslu fólk í Hollywood sem hafði einhver tengsl við kommúnista. Þetta fólk hafði í raun um tvennt að velja: fordæma kommúnisma og segja til allra sem það veit að eru viðriðnir kommúnistaflokkinn, eða að vera litið á sem óvinveitt vitni og lenda á svarta listanum og hugsanlega vera varpað í fangelsi eða vísað úr landi líka. Margir þeirra sem völdu fyrri kostinn misstu svo traust og virðingu kollega sinna, þ.a. það var úr tvennu illu að velja. Það man kannski einhver eftir því þegar Elia Kazan fékk heiðursóskar fyrir nokkrum árum, og helmingur áhorfenda púaði. Það var vegna þess að hann kjaftaði frá.

Þess má til gamans geta að við munum síðar í vetur lesa kafla úr bók eftir Edward Dmytryk, sem var einn af "The Hollywood Ten", þ.e. tíu fyrstu kvikmyndagerðarmennirnir sem lentu í HUAC-nefndinni. Hann lenti á svörtum lista og flutti til Bretlands til þess að gera myndir þar, en snerist hugur og sneri aftur og sagði til vina sinna eftir 1-2 ár.
En nú að myndinni... Útgangspunkturinn var sá að Thom Andersen var ósáttur við það hvernig sagan fjallaði um listamennina sem lentu á svarta listanum. Opinbera afstaðan var sú að þessi hópur gæti vart talist mikilvægur í kvikmyndasögunni, að þarna væru engir mikilvægir listamenn og auk þess væri í raun enga róttækni að finna í verkum þeirra - þ.e. þessum vinstrisinnuðu listamönnum hefði ekki tekist að koma fyrir áróðri í myndum sínum. Thom Andersen fékk Noël Burch í lið með sér, og saman hófu þeir að rannsaka verk sem voru skrifuð eða leikstýrð af listamönnum sem lentu síðar á svarta listanum.
Eftir viðamiklar rannsóknir þar sem þeir horfðu á mörg hundruð bíómyndir og tóku viðtöl við fjölmarga sem höfðu lent á svarta listanum, töldu þeir sig komna með grunn að góðri heimildarmynd. Þetta var árið 1988. Og þá var komið að erfiða hlutanum. Í fyrstu var ætlun þeirra að búa til vandaða mynd, á filmu og þar sem þeir notuðu filmueintök af þeim myndum sem þeir ætluðu að vísa í, og myndu fá notkunarrétt á þessu öllu. Þetta hefði kostað um 500 þúsund dali, og þeir komust hvergi nærri því að fá slíka peninga. Þá settu þeir þetta verkefni á hilluna um stund, og árið 1995 ákváðu þeir að búa til það sem Andersen kallaði "a rough video version" af því sem þeir höfðu upphaflega í huga. Þannig er Red Hollywood búin til á vídeó, myndbrotin eru tekin af VHS-spólum og upptökum úr sjónvarpi, og myndin kostaði alls um 25 þúsund dali. Þá höfðu þeir í raun ekki notkunarrétt á myndbrotunum sem þeir notuðu, þ.a. ég held að þetta hafi aldrei komið út á VHS eða DVD (og mun líklegast aldrei gera það).
Myndin sjálf byggir að langmestu leyti á myndbrotum úr myndum sem eru leikstýrðar eða skrifaðar af listamönnum sem lentu á svarta listanum. Þessi brot eru notuð til þess að sýna þá þjóðfélagsádeilu og þau skilaboð sem þessir listamenn reyndu að koma til áhorfenda sinna. Í sumum tilvikum eru þetta myndir sem verða fyrir óréttmætri gagnrýni, þar sem þær eru gerðar meðan Sovétmenn voru bandamenn Bandaríkjanna í seinni heimsstyrjöldinni (t.d. Song of Russia, þar sem Sovétið er lofsungið en í nafni stríðsáróðurs með Bandaríkjunum og bandamönnum). Í sumum tilvikum má túlka myndirnar á tvo vegu (Tender Comrade er dæmi um þetta, en í henni mynda fjórar konur hálfgerða kommúnu á meðan eiginmennirnir eru í stríðinu).

Shorts & Docs 2: Cannes stuttmyndir, ein skosk heimildarmynd og fyrsti hlutinn af lofsöngnum um Ísland

Jæja, ég ætla að byrja á því að nöldra svolítið um framkvæmd hátíðarinnar. Í gær fór ég á tvær sýningar. Sú fyrri átti að samanstanda af 6 stuttum skoskum heimildarmyndum, og ég var nokkuð spenntur fyrir sumum þeirra. Eins og sjá má í fyrirsögninni, þá varð lítið úr þeirri ætlun hjá aðstandendum hátíðarinnar - þeim tókst að sýna eina skoska heimildarmynd, og það var einmitt sú sem ég var fyrirfram minnst spenntur fyrir, "Standing Start". Sjaldan er ein báran stök. Eftir þessa mynd var áhorfendum tilkynnt að það yrðu ekki sýndar fleiri skoskar heimildarmyndir, því að þær höfðu borist á vitlausu formati. Þá var okkur sagt að nú yrði sýnd aftur "Pétur og úlfurinn", stutt brúðumynd sem ég var ekki búinn að sjá, þ.a. mér leist ágætlega á það. Þangað til myndin fór af stað. Því þar reyndist komin "Óður til Íslands", rosalega rembingslegur lofsöngur þýsks kvikmyndagerðarmanns til íslenskrar náttúru. Þessi mynd er hins vegar rúmir tveir tímar, og því var bara sýndur fyrsti hlutinn, og sagt að áhugasamir gætu komið og séð hana í heild sinni síðar. Ég var ekki beint spenntur fyrir þessari mynd fyrir, en mér myndi seint detta í hug að sitja undir fyrsta hlutanum aftur, meira að segja þótt hún hefði verið góð.

Standing Start
Lýsingin á þessari hljómaði eins og algjört fret: "Ævi- og baráttusaga Ódysseifs er borin saman við undirbúning reiðhjólakappa fyrir keppni." Hún reyndist talsvert betri en ég bjóst við. Að vísu var frásögn sögumanns frekar tilgerðarleg, en hún byggðist einvörðungu á köflum úr Ódysseifskviðu (lesnir með sterkum skoskum hreim). Allt annað var ansi gott, og sem hluti af heildinni var frásögnin ekki alvitlaus.
Í stuttu máli sagt þá er myndin byggð upp á hliðsetningu og hliðstæðum. Saga Ódysseifs er t.d. ekki beinlínis borin saman við undirbúning reiðhjólakappans (sem hjólar stutta spretti innanhúss), heldur er hún lesin yfir þessum myndum af undirbúningnum, og það er áhorfandans að sjá samhengið. Klipping og hljóðblöndun er mjög flott. Það er klippt rytmískt og með síauknum hraða milli mismunandi þátta undirbúningsins og hjólreiðanna sjálfra. Undir þessu er svo ágæt taktföst tónlist þar sem trommuleikurinn er í aðalhlutverki, og í einu skotanna sjáum við að það er hjólreiðamaðurinn sem spilar á trommurnar. Efnið er kannski ekki ýkja spennandi, en úrvinnslan er ansi hreint ágæt.

Óður til Íslands, fyrsti hluti
Nenni ekki að skrifa mikið um þessa. Ég upplifði þetta sem afskaplega dæmigerða náttúrulífsmynd. Það er fullt af flott uppbyggðum römmum, en þetta er allt afskaplega einsleitt. Það er gríðarlegt magn af "time lapse" skotum, og restin af skotunum eru eiginlega allt annað hvort draumkennd skot þar sem myndavélin hreyfist hægt (afturábak, áfram eða til hliðar) eða þá alveg kyrr skot. Aftur og aftur var klippt með hægu dissolvi úr skoti sem hreyfðist hægt í eina átt í skot sem hreyfðist hægt í aðra átt (t.d. skot sem hreyfist hægt til hliðar -> dissolve -> skot sem hreyfist hægt áfram). Tónlistin var klisjukennd og á köflum beinlínis ömurleg (einhver vælandi gítarsóló). Og yfir öllu var stanslaust blaðrið í sögumanni, þar sem lýsir á ýkt ljóðrænan hátt því sem fyrir augu ber (á þýsku).



Cannes stuttmyndir
Ætla ekki að skrifa um allar, en heilt yfir voru þetta fínar myndir.
"Love You More": Bara nokkuð fín stuttmynd um fyrsta skiptið. Unglingsstrákur og stelpa ætla bæði að kaupa sér nýju smáskífuna með Buzzcocks (árið er 1978), en það er bara eitt eintak til. Hún býður honum heim til sín að hlusta á plötuna, og það verður til þess að þau stunda kynlíf meðan lagið "Love You More" spilar aftur og aftur. Mér fannst hún mest skemmtileg fyrir það hvernig hún fangar þetta lykilmóment í lífi ungmennanna.
"Þráin": Önnur mynd sem notar lykilmóment sem útgangspunkt. Kona á miðjum aldri fellur í þunglyndi þegar eiginmaðurinn fer frá henni. Við sjáum viðbrögðin um leið og hann fer, síðan er klippt tvo mánuði fram í tímann, og það er greinilegt að hún hefur ekkert aðhafst þessa tvo mánuði, heldur verið eins og draugur. En þá fer hún að vakna aftur til lífsins, sérílagi kynferðislega, og í lokin virðist hún komin yfir erfiðasta hjallann.
"Næsta hæð": Virkilega flott mynd. Við sjáum hóp af fólki við langborð sem treður í sig rosalegu magni af mat, hópur þjóna sér til þess að alltaf sé nógur matur á borðinu. Sumir eru sýndir hratt þegar þeir háma í sig. Allir eru þaktir ryki. Allt í einu gefur gólfið sig og borðið og hópurinn hrynur niður á næstu hæð fyrir neðan. Yfirþjónninn talar í kallkerfi: "Næsta hæð," og ljósakrónan er látin síga niður um eina hæð. Þjónarnir spretta niður, dusta rykið af átvöglunum, og svo heldur veislan áfram. Myndin er flott og fyndin, en kannski ekkert rosalega innihaldsrík þannig séð. Maður fær á tilfinninguna að ætlunin sé að gagnrýna neysluþjóðfélagið, en mér finnst sú gagnrýni hvorki skýr né sterk. En fínasta skemmtun.

Shorts & Docs 1: Íslenskar heimildamyndir

Ég fór á íslensku heimildamyndirnar á hátíðinni í kvöld, og þær voru ansi misjafnar. Þar fyrir utan voru smá vandamál á sýningunni milli fyrstu og annarrar myndar og í upphafi annarar myndar. Það liðu a.m.k. 5 mínútur milli "Magapínu" og "Ketils" - líkast til hafa þeir sýnt þær á mismunandi tækjum. Svo áttu þeir í mestu vandræðum með að fá "Ketil" til þess að passa á tjaldið, og það minnkaði svolítið ánægjuna af áhorfinu. Soldið pirrandi hvað þessi tæknilegu atriði geta vafist fyrir starfsfólki þessara hátíða.

Magapína
Ég verð að játa að ég mætti aðeins of seint og er því kannski ekki alveg dómbær á þessa. Samt, sá hluti myndarinnar sem ég sá var í litlu samræmi við lýsinguna í bæklingnum. Lýsingin í bæklingnum byrjar svona: "Yndislega beljan Branda á við stórt vandamál að stríða, hún er ánetjuð plasti." Miðað við þessa lýsingu heldur maður að beljan gegni stóru hlutverki og að persónuleiki hennar fái að skína í gegn, en það sem ég sá af myndinni mætti helst lýsa sem uppskurðar-horror, þar sem beljan var opnuð upp á gátt og plast og annað aðskotaefni rifið úr iðrum hennar. Ég sá mest eftir því að hafa ekki misst af meiru.

Ketill
Þessi var ansi góð á köflum, en datt niður inn á milli. Ketill er náttúrulega bráðsnjall karakter. Ég held ég fari rétt með það að hann var í barnatímanum þegar ég var lítill, en get ekki verið viss. Þessi mynd gefur manni rétt svipmynd af Katli, og maður skilur ekki alveg sumar áherslurnar (hver var t.d. þessi vinkona hans sem gaf frá sér öll þessi skrýtnu hljóð?)

Sagan um Svein Kristján Bjarnarson - öðru nafni Holger Cahill
Þessi var nokkuð áhugaverð, en langtífrá gallalaus. Í bæklingnum stendur að myndin sé enn í vinnslu, og hún bar þess nokkur merki. Ég tók t.d. eftir því að klippingin og hljóðblöndunin voru ekki alltaf eins og best verður á kosið. Þá var myndin líka í hægari kantinum. Saga Cahills er samt ansi áhugaverð - hann er svona "self-made man" og á sama tíma soldið dularfullur (það eru einhver 6-7 ár sem við vitum lítið um).

Kjötborg
Langbesta myndin af þessum fjórum. Þetta er einfaldlega hlý og skemmtileg mynd um fólk sem bindur bagga sína ekki sömu hnútum og flestir aðrir. Þetta á bæði við um þá bræður, Gunnar og Kristján, sem reka Kjötborg, og fastakúnnana sem eru margir ansi skrautlegir. Sannkölluð "feel-good" mynd sem rennur ljúft niður - einfaldlega mjög vel gerð og efnið er alveg kjörið í svona mynd.

Breytingar frá því í fyrra

1. Meira verklegt
Það var einróma álit hópsins í fyrra að verklegi þátturinn væri skemmtilegastur og lærdómsríkastur, og mætti vera veigameiri. Í stað tveggja stuttmyndaverkefna eru þau nú fjögur:
- stuttmyndamaraþon
- stutt heimildarmynd
- auglýsing
- lokaverkefni

2. Lokaprófið gildir minna
Í fyrra gilti tveggja tíma lokapróf 100% af prófeinkunn. Vægi lokaprófsins er nú 50%, og bloggið gildir nú 50% af prófseinkunninni.

3. Fyrirgjöfin fyrir bloggið hvetur til þess að unnið sé jafnt og þétt
Í fyrra var gefin ein einkunn fyrir hvora önn. Þá voru ansi margir sem freistuðust til þess að fresta vinnu sinni og taka törn í lok annar. Nú verður gefin einkunn fyrir hvern mánuð og ein einkunn í lok annar. September, október og nóvember gilda þá 16,7% hvor, og einkunn fyrir alla önnina 50%, þ.a. ef einhver freistast til þess að skrifa allar sínar færslur í desember, þá getur hann ekki fengið hærra en 5 fyrir önnina.

4. Nú verða keyptar bækur
Í fyrra var mikið notast við bókina Film Directing Fundamentals og nokkrar aðrar, en nemendur voru ekki látnir kaupa neina bók, heldur var efnið gert aðgengilegt á netinu. Þá fannst mönnum þeir ekki verða að lesa það. Að fenginni reynslu eigið þið nú að kaupa FDF og ljósritað hefti (bæði koma eftir 2-3 vikur).

5. Fleiri hátíðarferðir
Í fyrra fóru nemendur á a.m.k. tvær sýningar á RIFF. Nú farið þið á tvær sýningar á Reykjavík Shorts & Docs, auk þess sem þið farið á tvær sýningar og einn viðburð á RIFF. Við sjáum svo til með hátíðir á vorönn, þar er ekki úr mörgu að moða, en það getur hugsast að við förum á frönsku kvikmyndahátíðina.

Ég er örugglega að gleyma einhverju...

Dagskrá viku 1

Föstudagur 22. ágúst
8.10-8.50: Kynning á námskeiðinu og spjall.

8.55-9.35: Horfum á nokkrar stuttmyndir til þess að koma okkur í gírinn.

Seinni tímarnir verða ekki kenndir í dag.

Mánudagur 25. ágúst
8.10-9.35: Kynning á myndavélinni okkar.

Miðvikudagur 27. ágúst
8.55-9.35: Fyrsta verkefnið, Stuttmyndamaraþonið, er kynnt og lagt fyrir.

Bíóferð
Í þessari viku eigið þið að fara á a.m.k. tvær sýningar á Reykjavík Shorts & Docs og skrifa bloggfærslu um hvora ferð. Hér er dagskráin:
Ég ætla að leyfa ykkur sjálfum að velja sýningar að fara á, en mæli þó sérstaklega með að þið farið á "Íslenskar heimildarmyndir" og eina stuttmyndasýningu.
Verð á einstakar sýningar er 600kr. Þið getið líka fengið passa sem gildir á allar myndirnar á sérstöku tilboðsverði (2500kr. held ég).

Umsögn um síðustu tvo fyrirlestrana

Dóp
Alveg hreint ágætur fyrirlestur.
Ágætur inngangur.
Öll klippin voru góð og vel valin nema Easy Rider (það skiptir kannski ekki öllu með tónlistina en ég fékk þá tilfinningu að það væri allt sundurklippt, þó ég sé ekki 100% viss).
Fín pæling um áhrif kvikmynda.
Talsvert of langur (26 mínútur)

9,0

Anders Thomas Jensen
Ágætisfyrirlestur.
Vel valin klipp.
Fín greining á myndum hans.
Fín umfjöllun um myndirnar.

9,0

Prófið langa

Jæja, það gekk ekki áfallalaust hjá okkur prófið frekar en flest annað. Vegna þess að um alveg nýja uppbyggingu prófs var að ræða, hafði ég einfaldlega ekki tilfinningu fyrir lengdinni á því. Ég sé það núna að það hefði mátt notast við talsvert styttra handrit (2-4 bls. í staðinn fyrir 7-8 eins og fyrsta senan í þessu handriti var). Því aðalatriðið er jú að þið sýnið fram á þekkingu ykkar, ekki að þið getið teiknað upp senur á ljóshraða. Það er alltaf gott að vera vitur eftir á.

Þið ættuð samt ekki að hafa neinar voðalegar áhyggjur af þessu. Lengdin er auðvitað mín mistök, og ég mun reyna eins og ég get að haga fyrirgjöfinni þannig að þið gjaldið ekki fyrir þau. Eins virðist ekki hafa verið nógu skýrt, hvorki á prófinu né í glærunum, akkúrat hvað ein "uppsetning" þýðir, en það sem ég átti við var ein uppstilling á myndavél. Þannig hefði ein uppsetning átt að samanstanda af einni myndavél á einum stað, en það mátti svindla svolítið með það, því það mátti snúa henni og zooma, þ.a. í raun hefði alveg verið hægt að nota sömu uppsetninguna á nærmynd af mömmunni og nærmynd af vitninu, strangt til tekið. Svo hefði auðvitað verið hægt að nota kranann eða dollýið fyrir nánast hvað sem er... Ég ætla að reyna eins og ég get að gefa vel fyrir þetta verkefni þótt menn séu ekki að framkvæma þetta eins og ég hafði ímyndað mér.
Að öðru leyti vona ég að prófið hafi lagst vel í menn, og óska ég ykkur alls hins besta í prófunum sem eftir eru.
Ég veit ekki fyrir víst hvenær DVD-diskurinn verður til, líklegast ekki fyrr en eftir svona tvær vikur í fyrsta lagi (ég er alveg að drukkna í vinnu akkúrat núna). Þegar að því kemur, þá tilkynni ég það hér á síðunni, og að öllum líkindum verður það afgreitt þannig að þið getið sótt þá upp á skrifstofu.

Maður verður að játa mistök sín

Það þykir víst góður eiginleiki að menn geti játað mistök sín. Ég á stundum svolítið erfitt með það, og dett stundum í einhverjar varnarstellingar þegar ég verð fyrir gagnrýni. Það er bæði kostur og galli á blogginu hvað hlutirnir gerast hratt. Á öðru formi hefði ég kannski haft vit á því að lesa viðbrögð Jóns og Ingólfs yfir og melta þau í svona 24 tíma áður en ég myndi bregðast við. Og á öðru formi hefðu þeir kannski gert slíkt hið sama. Þá held ég að þessi samskipti hefðu öll orðið á jákvæðari nótum.

En gert er gert. Jón og Ingólfur (og Eyjólfur líka) höfðu margt til síns máls í viðbrögðum sínum. Ég bjóst alveg við því að menn myndu koma verki sínu til varnar, og það er ekkert nema gott um það að segja. Fyrirgjöfin fyrir stuttmyndirnar er langtífrá gallalaus, því miður, og þess vegna var ég frá upphafi opinn fyrir tillögum og rökstuðningi. Eftir á að hyggja hefði ég líka átt að taka mér betri tíma í fyrirgjöfina, melta hana aðeins með mér áður en ég varpaði henni svona fram. Það hefði líka verið auðveldara hefði ég haft myndirnar hjá mér til þess að geta litið aftur á þær.

Aftur á móti finnst mér að menn hefðu getað komið myndum sínum til varnar án þess að gera lítið úr myndum annarra. Ef eitthvað er, þá fannst mér það grafa undan málflutningi þeirra, og sum gagnrýnin var á mörkunum að vera lágkúruleg.
Allar myndirnar voru góðar - það er engin skömm að fá 8,5 fyrir stuttmynd. Að því sögðu, þá er ljóst að fyrirgjöfin hjá mér var hálfmisheppnuð, því ég tók ekki nægilegt tillit til sögunnar og handritavinnunnar (þar finnst mér reyndar Endurfundir vera meiri óréttlæti beitt en Syndir feðranna).
Eftir á að hyggja, sé ég að það voru e.t.v. mistök að gera þær handritskröfur sem ég gerði, þar sem einhverjir hópar festu sig of mikið í handritinu á kostnað flæðis og sköpunargleði. Þá hefði ég líka átt að koma með athugasemdir við handritin sem ég fékk.
Ég vil ekki lækka neinar myndir, enda myndi það senda leiðindaskilaboð. Einn hópur fylgdi ekki sínu handriti og hefði kannski átt að fá refsistig fyrir það. Á móti kemur bæði að handritið sem þeir skrifuðu var mjög gott, og að ákvörðunin sem þeir tóku var sú eina rétta, því það hefði að öllum líkindum reynst þeim um megn að kvikmynda handritið sitt. Mér finnst ekki ástæða til þess að draga þá niður fyrir að taka rétta ákvörðun.
En að endurskoðuðum einkunnum:

Syndir feðranna
Þessi mynd fannst mér líða mest fyrir fastheldni sína við handritið. Ef ég hefði beðið um handrit án díalógs hefði það kannski ekki gerst, hver veit?
Höfum það samt alveg á hreinu að þetta er ekki slæm mynd. Það er margt mjög gott við hana. Myndatakan og klippingin í bílasenunni er til fyrirmyndar. Lokasenan var fín. Senan á lögfræðistofunni var ansi góð. Senan með Breka var líka mjög fín. Sagan í heildina var góð og vel uppbyggð. Klippingin er oft mjög fín, og t.d. er uppbygging upphafssenunnar, með klippinu yfir í nærmyndina á hárréttum tíma, mjög flott.
Sem sagt, ég lúffa með hluta af upphaflegri gagnrýni minni á bílasenuna. Það er rétt að það að klippa senuna eins og samtal gefur henni skemmtilega firrtan blæ, þ.a. reaction skotin eiga vissulega rétt á sér. Ég tek gagnrýnina á þau tilbaka. Ég get því miður ekki með góðri samvisku gert hið sama með hljóðvinnsluna. Myndin verður að geta staðið ein og sér, án þess að fylgi með langar útskýringar á því af hverju þetta eða hitt er rosalega sniðugt. Eftir allar þessar útskýringar skil ég hvað þið eruð að reyna að gera, og mér finnst það ágæt hugmynd. En eins og senan er kemst þetta ekki til skila. Annað hvort hefði mátt hafa eina langa vandræðalega þögn með háu umhverfishljóði í lok einræðunnar, kannski með hægu zoomi á líkpokann eða eitthvað svoleiðis - ég er sannfærður um að það hefði virkað betur. Ellegar hefðu þagnirnar þurft að vera lengri til þess að þessi hugmynd ykkar kæmist til skila - ég er ekki viss um að það hefði endilega verið gott því það hefði getað gert senuna of hæga, en ef við eigum að taka þessu sem symbólskri bið Guðmundar eftir svari frá dauðum föður sínum, þá þurfa pásurnar að vera lengri.
Þrátt fyrir að upphafssenan hafi að mörgu leyti verið góð, finnst mér hún einfaldlega ekki virka í samhengi við myndina. Hún er í lengra lagi miðað við myndina, og gerir ekki mikið til þess að fleyta sögunni áfram. Þið talið um svipaða senu í Reservoir Dogs sem ég man ekki alveg eftir, en ég geri ráð fyrir að sú saga hafi verið sögð af persónu sem kom aftur við sögu í myndinni. Það er ekki raunin með þessa senu. Ef Guðmundur eða Ingólfur (sem báðir gegna raunverulegu hlutverki í sögunni) hefðu sagt söguna, þá hefði hún virkað betur (held ég).
Samtölin eru stundum svolítið þunglamaleg, og stundum er sagan látin þróast of mikið í samtölunum og of lítið myndrænt.

9,0

Endurfundir
Fín mynd sem hefði átt að fá betri umsögn.
Það sem ég held ég hafi verið að reyna að segja varðandi yfirvaraskeggin var að sá húmor passar ekki endilega saman við restina af húmornum í myndinni, sem er lúmskari og þroskaðri. Þau eru samt fyndin, og alls ekki löstur á myndinni.
Ljóðin eru bráðskemmtileg og montage senan ansi góð. Það hefði kannski verið enn fyndnara ef tónlistin í montage senunni hefði verið einhver eldgömul dægurlög, Raggi Bjarna eða Haukur Morthens eða eitthvað álíka. Þá er ég ekki að segja að tónlistin hafi ekki virkað - hún var fín.
Ég talaði um að hún hefði ekki verið nógu myndræn, en sumt var mjög fínt myndrænt. T.d. var undirbúningur Eyjólfs fyrir kaffiboðið vel gerður. Eins var skotið þar sem Aron hendir stílabókinni ansi skemmtilegt. Það voru eiginlega bara örfáar senur sem voru fábreyttar, t.d. senan með Alexöndru - mér finnst að þar hefði mátt vinna í þrengri skotum.
Ég er alveg á mörkunum að fara með þessa upp í 9,5, en mér finnst ég ekki alveg geta það.

9,0

Vonandi eru þessar umsagnir réttlátari og betur rökstuddar.

Smá punktur að lokum. Skil á námseinkunnum eru ekki fyrr en á mánudag, þ.a. ekki láta ykkur bregða þótt stigagjöf fyrir bloggið haldi áfram að koma inn yfir helgina.

Dómur fellur

Update
Ég hef kannski vaðið svolítið blint í sjóinn með einkunnirnar fyrir stuttmyndirnar. Að minnsta kosti hef ég fengið nokkuð sannfærandi rökstuðning hjá einhverjum aðilum um að breytinga sé þörf (og myndu þær þá vera til hækkunar). Ég mun leggjast undir feld og gera breytingar á morgun. Þangað til hvet ég menn endilega til þess að láta í sér heyra.



Nú er ég búinn að sjá allar stuttmyndirnar og fimm af sjö fyrirlestrum, og kominn tími á að gefa einkunn fyrir þessi verkefni. Endilega kommentið ef þið viljið verja verk ykkar. Ekkert er greypt í stein.

Stuttmyndir

0:15 (Emil, Björn, Marinó, Andrés og Svavar)

Í alla staði sérlega vel heppnuð mynd. Einföld hugmynd, en jafnframt skemmtileg og vel útfærð. Mjög flott lúkk í innisenunum, mjög hrein og falleg svarthvít mynd. Mjög flottur effekt þegar Emil og Andrés speglast í glugganum. Öll tæknivinnsla til fyrirmyndar.

10

Look Around You (Bjarki, Gísli, Robert, Daníel og Hlynur)

Margt vel heppnað. Upphafssenan var nokkuð flott og endirinn ansi vel heppnaður. Það var margt skemmtilegt í flashbakkinu, t.d. þótti mér gaman hvernig leikið var með fókusinn til þess að túlka ofdrykkju persónunnar. Slagsmálin voru ágæt. Sumt var ekki að virka, sérílagi "ljósmyndirnar". Sá effekt var einfaldlega hallærislegur, og léleg gæðin á myndunum gerðu e.t.v. bara illt verra.

9

Endurfundir (Aron, Eyjólfur, Guðmundur, Hjálmar og Ingi)

Margt ansi fyndið. Ég er samt ekki alveg viss hvort hún haldi dampi. Stundum fannst mér þessi brandari - Aron og Eyjólfur að leika gamla kalla með "porn-'staches" - vera að tapa töfrunum, en þá kom eitthvað annað, eins og þessi stórkostlegu "ljóð". Á heildina var hún ansi skemmtileg. Varðandi útisenuna, þá hefði mátt reyna meira að laga hljóðið í henni (annað hvort að nota low-pass filterinn á hljóðnemanum, eða einhvern álíka filter í tölvunni), það hefði átt að ná einhverju af bílahljóðinu í upphafi þeirrar senu. Ég er svolítið á báðum áttum með þessa. Mér finnst hún ekki alveg jafnmikið "bíó" og hinar myndirnar, þ.e. mér finnst efnistökin svolítið "plain", og eins og þið séuð ekki að vinna úr efninu alveg eins myndrænt og ég hefði viljað.

8,5

Syndir feðranna (Ari, Arnar, Árni, Ingólfur og Jón)

Hér var ýmislegt sem virkaði ekki alveg. Þetta er hiklaust efni í skemmtilega mynd, en einhvern veginn fannst mér eins og það vantaði eitthvað upp á heildarmyndina. Hvaða tilgangi gegndi t.d. upphafssenan? Hvernig fleytti hún handritinu áfram? Kannski hefði senan virkað betur ef aðalpersónan hefði sagt söguna, en eins og hún er þá er varla hægt að tala um að hún dýpki persónusköpunina. Líklegast er það smámunasemi í mér, en "líkpokinn" var ekki að gera sig - var pabbinn kannski dvergur? Sama hvað ég pæli í því þá skil ég ekki af hverju hljóðvinnslan í bílasenunni ætti að þykja fyndin eða sniðug. Í fyrsta lagi má setja spurningamerki við það að klippa alltaf yfir á pokann í einræðu aðalpersónunnar - það er ekki eins og við séum forvitin um viðbrögð pokans við ræðunni (mér fannst það samt alveg virka). En af hverju í ósköpunum að nota annað umhverfishljóð í skotunum af pokanum -þótt það sé gert viljandi þá virkar það samt viðvaningslega á mig. Þetta er reyndar farið að hljóma verr en efni standa til - það var margt ágætt í myndinni: cameo-ið hans Breka var skemmtilegt, senan á lögfræðistofunni var ágætlega útfærð (það stakk reyndar svolítið í stúf að Jón skyldi tala fyrir lögfræðinginn þegar hann var nýbúinn að segja okkur langa sögu í öðru hlutverki), upphafssenan var ágætlega gerð og það var klippt yfir á nærmyndina af Jóni á hárréttum tíma, o.s.frv.

8,5

Númer 46 (Óskar, Alexander, Einar, Birkir)

Draumkennd og myndrænt mjög flott. Ég hafði mjög gaman af því þegar klippt var í takt við tónlistina, það kom ansi skemmtilega út. Fyrstu-persónu sjónarhornið virkaði oft ágætlega. Ef ég ætti að kvarta undan einhverju, þá fannst mér sagan svolítið óskýr og kannski ekki alveg virka í lokin (þegar hann vaknar í lokin, þá skildi ég það þannig að hann hafi dreymt megnið af myndinni, og mér fannst það einhvern veginn ekki alveg eins spennandi og hinn kosturinn, en það er líkast til bara smámunasemi).

9,5

Fyrirlestrar
Emir Kusturica (Árni, Marinó og Björn)
Nánast gallalaus fyrirlestur. Fjallað er um leikstjórann og myndir hans af einlægum áhuga og nokkurri natni. Myndbrotin eru vel valin. Flutningurinn var góður. Ég hef bara ekkert út á þennan fyrirlestur að setja.

10

Werner Herzog (Hjálmar, Aron, Guðmundur og Ingi)
Mér fannst vanta svolítið upp á vandvirkni og metnað í þessum. Sumt af því er líkast til sjálfum mér að kenna, enda fékk hópurinn að því er virðist stórgallaðar myndir frá mér, og ég mun reyna að taka tillit til þess í fyrirgjöf. Herzog er kannski efni í fleiri en einn fyrirlestur, en mér fannst vanta svolítið upp á umfjöllunina um hann. Og fyrst verið var að sýna myndbrot úr Grizzly Man, var þá ekki kjörið að sýna eitthvað með honum sjálfum (hann er skemmtilega skrýtinn í henni).

8,5

Hirokazu Koreeda (Óskar, Einar og Birkir)
Ágætlega útfærður fyrirlestur. Virkilega vel valin klipp og mjög fín umfjöllun um kvikmyndirnar. Það var lítið um leikstjórann, en það er reyndar ekki hópnum að kenna - það er nánast ekkert á netinu um hann (sem dæmi um það þá birtist færsla á námskeiðssíðunni okkar meðal 10 efstu ef maður slær upp nafninu hans á Google).

9,5

Anime (Bjarki, Robert, Daníel og Hlynur)
Ágætur fyrirlestur en ekki gallalaus. Mér fannst tilfinnanlega vanta glærur þegar farið var í sögu anime - það er erfitt að ná öllum japönsku nöfnunum og þvíumlíku, auk þess sem gaman hefði verið að sjá myndir til þess að átta sig á stílnum (ef einhverjar myndir voru til). Annars var söguhlutinn fínn. Hvað umfjöllun um myndir varðar, þá hefði ég viljað sjá umfjöllun um fleiri leikstjóra en bara Miyazaki.

9,0

Bollywood (Emil, Eyjólfur og Andrés)
Hér hefðu líka mátt vera glærur í söguhlutanum. Síðan verð ég að setja smá spurningamerki við rannsóknarvinnuna, þar sem ekki var lögð meiri áhersla á gríðarlega frægð og arfleifð Amitabh Bachchan (gamli karlinn sem dansaði í myndbrotinu), en hann er ein af topp-5 stjörnum Bollywood seinustu 30 árin! Svo var fyrirlesturinn líka í lengra laginu (örugglega um 25 mínútur). Samt sem áður var umfjöllunin um helstu einkenni góð og myndbrotin voru skemmtileg. Svo var myndbandið sem sýnt var í upphafi seinni tímans ansi sniðugt.

9,0

Uppbygging prófsins

Þar sem gömul próf gefa ekki beint rétta mynd af því hvernig prófið á laugardag verður, þá ætla ég að lýsa í stuttu máli uppbyggingu prófsins. Prófið er í meginatriðum svona uppbyggt:

• 5 stuttar skilgreiningar (10%)
• 2 stuttar efnislegar spurningar (10%)
• 1 spurning sem er nánast gefins (10%)
  
• Stutt ritgerð þar sem þið greinið uppbyggingu einnar af myndunum sem við horfðum á í vetur (þið getið valið milli nokkurra mynda) (15%)
• Önnur stutt ritgerð (15%)
• Undirbúningur handrits fyrir tökur: Þið fáið senu(r) úr bíómynd sem gerist öll á einum stað og eigið að undirbúa tökuáætlun (uppsetningar, skot, storyboard fyrir nokkur skot, "shooting script", o.s.frv.) (40%)

Athugið að handritið sem þið fáið er í lengra laginu (12 bls) og er í raun meira en ein sena (3-4 senur sem gerast allar á einum stað). Meginuppistaðan (meira en helmingur) er fyrsta senan, og það skiptir langmestu máli að ganga frá henni. Ef þið lendið í tímaþröng, þá skulið þið ekki hafa áhyggjur af hinum senunum.

Helstu áherslur fyrir próf í kvikmyndagerð

Ég var að enda við að fá minniháttar taugaáfall. Ég mundi ekkert hvenær prófið átti að vera, minnti að það væri einhvern tíman rétt eftir dimission. Síðan gáði ég og fékk kvíðahnút á stærð við verðlauna-vatnsmelónu þegar ég sá að prófið er 19. apríl!!!

<-- Einhvern veginn svona leið mér...




Á morgun fáið þið "leslista" fyrir prófið (allt of seint - mea maxima culpa). Hann lítur einhvern veginn svona út og getur ekkert breyst héðan af.

Myndataka

Skot

· Hvað heita þau?

· Hvernig eru þau yfirleitt notuð?

Sjónlínan

· Hvað er sjónlínan?

· Hvernig getum við notað sjónlínuna til þess að láta áhorfandann samsama sig við persónu, eða fjarlægja sig frá henni?

Uppbygging ramma

· Þriðjungaskiptingin

· Hvernig er ramminn oftast uppbyggður (hvar setjum við augun)?

Þrívítt rými á tvívíðum fleti

· Hvernig sköpum við dýpt? (samsíða línur o.fl.)

Sjónarhorn

· Lágt sjónarhorn vs. hátt sjónarhorn

· Besta hæðin til þess að taka myndir af fólki. Af hverju?

· Hallandi sjónarhorn (Dutch tilt).

· Brennivídd – hvaða áhrif hefur mismunandi brennivídd?

Lífið er línudans

· 180° reglan og “línan” og allur línudansinn.

· Hvernig getum við komist yfir línuna (brýr og hjarir)?

Film Directing Fundamentals

Grunnreglurnar

· 30° reglan

· 180° reglan (og “línan”)

· Skjástefna (screen direction)

· Hvenær má brjóta reglurnar?

Önnur grundvallaratriði

· Meðferð tíma (þjappa, teygja)

· Mikilvægar myndir (hlutir, staðir, fólk) kynntar til sögunnar áður en til kasta kemur

· Aðferðir og mikilvægi þessa

Uppbygging sögunnar

· Rauði þráðurinn (spine)

· Meginhvatir persóna

· Átök (conflict)

· Persónusköpun

· Gjörðir og taktar (actions and beats)

Uppbygging senunnar

· Blokkir

· Taktar

· Vendipunktur

Sviðsetning

· Hlutverk sviðsetningar

· Hvernig notum við sviðsetningu til þess að segja sögu

Myndavélin

· Hverju getum við stýrt

· Hvernig notum við myndavélina til þess að segja sögu

Nokkur önnur atriði

· Stíll

· Dekkun

· Hæð myndavélar

· Linsur/brennivídd

· Prósa-storyboard

Loks eigið þið að geta fengið í hendurnar handrit (eina senu) og sett upp skot og raðað niður á skot, eins og gert er bæði með Notorious og A Piece of Apple Pie. Í slíku verkefni mynduð þið þurfa að sýna framvindu í senunni og að byggja upp spennu, bæði með sviðsetningu og myndatöku.

Kvikmyndasagan

Hverjar voru forsendur kvikmynda?

En kvikmynda með hljóði?
En litmynda?
Hverjir voru forverar kvikmyndanna?
Nokkrir upphafsmenn kvikmyndanna (Lumiére-bræður, Méliès, Edison, D.W. Griffith.
Af hverju Hollywood?
Hvernig stóð á heimsyfirráðum Hollywood?
Hverjar voru tæknilegar og efnahagslegar forsendur hljóðmynda?
Hvaða hindranir hafði hljóðið í för með sér?
(Af hverju leið stúdíó-tímabilið undir lok?)

Handrit
Grunnþættir (Beat-->Story Event-->Scene-->Sequence-->Act-->Story) og dæmigerð uppbygging.
Archplot, Miniplot og Antiplot (og dæmi).
Annað skiptir minna máli.

Klipping
Nokkrar grundvallarhugmyndir um klippingu.
Hugmyndir Murch um klippingu.

Leikstjórar/stefnur
Þið eigið að kunna deili á leikstjórunum eða stefnunum sem þið fjölluðuð um í fyrirlestrunum ykkar.

Lesefni
Glærur.
Film Directing Fundamentals, kaflar 1-9, 13-15 og 17.
5 C’s of Cinematography, fyrstu tvö C-in, lesin mjög lauslega.
In the Blink of an Eye, mjög lauslega lesin.
(How to Read a Film, kafli 4. Þið eigið að skilja nokkurn veginn a.m.k. eitt sjónarhornið.)

Þið eigið líka að kunna skil á myndunum sem við horfðum á í vetur:
8½
American Movie
Astrópía
Brúðguminn
Devil’s Backbone
Funny Games
General, The
Happy End
Hearts of Darkness
Hold Up Down
Kabinett des Dr. Caligari, Das
Killer of Sheep
Man Bites Dog
Mannaveiðar
Notorious
Oldboy
A Personal Journey With Martin Scorsese through American Movies
Rashomon
Règle du Jeu, La
Sjunde inseglet, Det
Some Like It Hot
Stóra planið
Suspiria
Taste of Tea
Veðramót

Stuttmyndadagar í Reykjavík

Stuttmyndadagar í Reykjavík hefjast von bráðar og mig langar til að hvetja alla til þess að senda myndirnar sínar inn.
Munið eftir mottóinu hans Ólafs: Það er allt í lagi að senda frá sér mynd þótt hún sé ekki fullkomin, svo lengi sem þetta er nokkurn veginn mynd - þú ert ekki myndin þín og þarft ekki að skammast þín þótt þú gerir mistök. Það skiptir ekki öllu hvort myndirnar eigi séns á að vinna, það er bara gaman að taka þátt, og ef myndin kemst á úrslitakvöldið þá er það frábært (og auðvitað enn þá betra ef hún vinnur til verðlauna).
Skilafrestur er 11. maí, og það má skila annað hvort á Quicktime eða DV (þ.a. þið getið annað hvort flutt myndirnar aftur út á spólu eða kóðað þær sem Quicktime mynd, hvorugt er mikið mál).
Úrslitakvöldið er 29. maí, þ.a. þið þurfið ekki að hafa áhyggjur af því að komast ekki vegna prófa.
Sýnið lit - takið þátt!

ATH: DAGSKRÁRBREYTING

Var að tala við Ólaf, leikstjóra Stóra plansins. Hann var kallaður í tökur í fyrramálið, en segist vera laus seinnipartinn. Leikstjóraheimsóknin færist þess vegna til kl. 16.10 (væntanlega í J-stofu).
Ég biðst afsökunar á þessum skamma fyrirvara, en Ólafur vissi ekki af þessu fyrir víst fyrr en í dag. Ég vona að sem allra flestir sjái sér fært að mæta, og minni ykkur á að vera tilbúnir með 2-3 spurningar handa honum.
Af þessum sökum mun tíminn í fyrramálið falla niður.
Þeir sem þetta sjá mega endilega láta boð ganga til félaga sinna.

Vinnuáætlun stuttmyndar - ÚT FRÁ ÞESSU MÁ EKKI VÍKJA

Myndavélin:
1) Eyjólfur og félagar ljúka tökum nú um helgina.
2) Á mánudag tekur Ólympíuliðið við vélinni og hafa vikuna til þess að ljúka sínum tökum.

Klippitölvan:
1) Emil og félagar ljúka klippingu nú í vikunni.
2) Á föstudag fá Bjarki og félagar tölvuna og klippa sína mynd.
3) Á mánudag taka Eyjólfur og félagar við tölvunni og hafa vikuna til þess að klippa sína mynd.
4) Á föstudag fær Ólympíuliðið tölvuna og ljúka við klippinguna um helgina.

Við höfum ekki mikinn tíma og það má ekkert fara úrskeiðis ef við ætlum að klára allt áður en ég þarf að skila námseinkunnum. Af þeim sökum verða tafir ekki liðnar! Ef þetta kallar á 1-2 svefnlausar nætur eða nokkur skróp þá verður bara að hafa það.

The Deadline Demon