Áætlun næstu viku

Mánudagur kl. 8.10-9.35
Höldum áfram í Film Directing Fundamentals:

• tölum aðeins meira um myndatöku
• skoðum verandasenuna aftur með tilliti til myndatöku og sviðsetningar
• skoðum A Piece of Apple Pie handritið og greinum það niður í smæstu smáatriði
• veltum fyrir okkur sviðsetningu og myndatöku í A Piece of Apple Pie

Ég mæli með því að þið lesið ekki kafla 7 og 8 í FDF fyrr en eftir þennan tíma, þannig getið þið nálgast A Piece of Apple Pie handritið með ferskum huga, og þannig lærið þið mest af þessu. Ég ætla samt að gefa ykkur grunnflöt veitingastaðarins þ.a. þið getið byrjað að velta þessu fyrir ykkur ef þið viljið:

Mánudagur 16.10-?
Annað hvort Truman Show í leikstjórn Peter Weir eða 8½ eftir Federico Fellini. Þessar myndir eru teknar fyrir í köflum 14 og 15 í FDF og því er æskilegt að við horfum á þær. Það er bara spurning hvort það séu ekki allir búnir að sjá Truman Show.

Miðvikudagur 8.55-9.35
Höldum áfram í Film Directing Fundamentals:

• örfá orð um vinnu með leikurum (kafli 10)
  
• hlutverkaskipting og ábyrgð leikstjórans (kafli 11)
  
• skoðum Notorious í heild sinni - hvað getum við lært af henni (kafli 13)
  

Dagskrá næstu viku

Mánudagur kl. 8.10-9.35
Tungumál kvikmynda, dramatísk uppbygging og e.t.v. náum við að byrja á sviðsetningu og myndatöku. Byggist á köflum 1-6 í Film Directing Fundamentals.

Mánudagur kl. 16.10-17.50
Notorious í leikstjórn Alfred Hitchcock.

Miðvikudagur kl. 8.55-9.35
Höldum áfram með efni mánudagsmorguns. Kaflar 1-6 í FDF.

Á miðvikudag ættu allir að vera komnir í hóp og búnir að ákveða leikstjóra fyrir fyrirlestra sem á að flytja mánudaginn 5. nóvember og miðvikudaginn 7. nóv.

Skil á hátíðarfærslum

Skilafrestur á hátíðarfærslum er til miðnættis næstkomandi sunnudag. Eftir það lækkar einkunnin. Þið eigið að gera a.m.k. tvær veglegar færslur um myndir sem þið sáuð á hátíðinni eða viðburð sem þið fóruð á. Hver færsla á að vera a.m.k. 300 orð, og ekki skemmir fyrir ef það fylgir mynd með.
Ef þið komust af einhverri ástæðu ekki á tvær myndir á hátíðinni þá eru nokkrar leiðir til þess að komast í kringum það. Heima, 11th Hour og The Bothersome Man eru allar í almennum sýningum. Ég mæli með að þið farið þá annað hvort á Heima eða Vandræðamanninn - ég hef bara heyrt slæma hluti um 11th Hour.
Þá eru nokkrar myndir á hátíðinni sem eru aðgengilegar á DVD eða netinu. Þar á meðal eru Brand on the Brain, Fay Grim, XXY og Danielson: A Family Movie.
Svo eru gömlu myndirnar eftir Kaurismäki og Fassbinder allar til á DVD. Maður án fortíðar á t.d. að vera til á velflestum vídeóleigum.
Þannig að þið hafið enga afsökun fyrir því að skila ekki inn færslum (fyrir utan það að það á nú ekki að vera svo erfitt að fara tvisvar í bíó á 10 dögum).

Tvöfaldur tími á morgun

Ég ætlaði að setja þessa tilkynningu inn fyrr. Efast um að nokkur sjái þetta fyrir morgundaginn, en skelli henni samt inn. Á morgun verður sem sagt tvöfaldur tími, mæting kl. 8.10. Allur tíminn mun fara í The Cabinet of Dr. Caligari.

RIFF: Dagur 11

It started with a whimper and ended with a moan. Ég veit ekki hvernig ég ætti að orða þetta jafnvel á íslensku. Hátíðin byrjaði og endaði illa, eiginlega allt inn á milli var gott. Í kvöld fór ég á Ávallt, aldrei og hvar sem er (Antonin Svoboda) og 4 mánuðir, 3 vikur og 2 dagar (Christian Mungiu).

Ávallt, aldrei og hvar sem er (Antonin Svoboda)
Ég bjóst svo sem ekki við miklu. Aðalástæðan fyrir því að ég fór á þessa mynd var að ég var forvitinn hvort það væri hægt að halda dampi í 90 mínútur og gera góða mynd þegar aðalpersónurnar eru fastar í bíl megnið af myndinni. Eftir að hafa séð þessa mynd myndi ég segja að svarið væri "nei", en það er ekkert rosalega afgerandi "nei".
Fyrir það fyrsta þá er mynd um menn sem eru fastir í bíl ekki gott bíó. Þetta er hugmynd sem gæti virkað vel í skáldsögu, þar sem er hægt að kafa í hugsanir persóna o.s.frv., en þetta virkar illa í bíómynd, m.a. vegna þess að fátt virkar verr á hvíta tjaldinu en kyrrstæður bíll. Það er einfaldlega erfitt að ná góðri mynd af fólki sem er inni í bíl. Megnið af skotunum eru tekin fyrir utan bílinn, þ.a. áhorfandinn upplifir aldrei almennilega innilokunarkenndina sem persónur finna. Þetta er konsept sem virkar bara illa í kvikmynd.
Í öðru lagi þá hlýtur mynd af þessu tagi að standa og falla með persónum sínum, þ.e. mönnunum sem eru fastir í bílnum. Enginn þessara þriggja manna er áhugaverður. Raunar eru þetta alveg grútleiðinlegar persónur. Sem hafði það að verkum að á kafla nennti ég varla á horfa á myndina. Raunar má líta þannig á þetta að með þessum hrikalega leiðinlegu persónum hafi leikstjóranum þó tekist að gefa áhorfandanum nasasjón af því hvernig það er að vera fastur í bíl með fólki sem manni líkar ekki við. Ég veit að ég hefði klikkast ef ég hefði verið fastur í bíl með þessum þremur...
Stundum finnst mér eins og myndir komist á hátíðir bara vegna þess að þær eru erlendar. Ég efast stórlega um að við hefðum einu sinni heyrt um þessa mynd ef hún væri bandarísk. Vissulega býr Hollywood til heilan haug af rusli, og þessi mynd er ekki beinlínis rusl, en maður hlýtur að spyrja sig hvaða erindi hún á á RIFF. Ég upplifði þetta meira eins og svona dæmigerða sunnudagsmynd á RÚV.
Við nánari eftirgrennslan sé ég að ég sá fyrri mynd sama leikstjóra sem var sýnd á hátíðinni 2005. Hún var talsvert betri en þessi, en samt ekkert sérstök. Ef ég hefði fattað að þetta væri sami maður, hefði ég líklegast ekki farið á þessa.

4 mánuðir, 3 vikur og 2 dagar (Christian Mungiu)
Enn og aftur bjóst ég ekki við neitt sérstaklega miklu. Vissulega vann hún aðalverðlaunin á Cannes, en það segir manni ekki neitt lengur. Það fer algjörlega eftir því hver er í dómnefndinni á Cannes og hver fer fyrir henni, hvort verðlaunin eru veitt virkilega góðri mynd eða mynd sem hefur frammi skoðanir sem hugnast dómnefndinni. Fahrenheit 9/11 vann fyrir nokkrum árum, og það var frekar slök mynd sem var valin bara til þess að senda Bush skilaboð. Elephant eftir Gus van Sant vann 2002 (held ég), og það var ekki ýkja merkileg bíómynd. Og ég gæti haldið áfram ef ég væri minnugri. Jim Emerson var búinn að lýsa því yfir að það lýsti fádæma heimsku eða röngum áherslum hjá dómnefndinni á Cannes að þessi mynd skyldi vinna en ekki No Country for Old Men eftir Coen bræðurna (sem hann segir vera essens kvikmynda, og Ebert sagði vera fullkomna).
Ég var líka hrikalega óánægður þegar ég sá að hún var sýnda af myndvarpa, líkast til af Digibeta, þrátt fyrir að í bæklingnum stæði 35mm. Gæðin voru í samræmi við það - ömurleg. Satt best að segja þá sé ég ekki tilganginn í því að fara á mynd sem er tekin á filmu en sýnd á digibeta - ég fengi líkast til betri gæði af því að horfa á hana af DVD disk á sjónvarpinu heima. Það er svo sem í lagi ef myndin er tekin á digital til þess að byrja með, t.d. truflaði þetta mig ekkert sérstaklega á Danielson myndinni. En þegar myndin er tekin á filmu þá á að sýna hana á filmu, annars á bara að sleppa því. Reynsla mín af digibeta-sýningum er hræðileg: í vor sá ég Still Life og þá virkaði ekki myndvarpinn og hún var sýnd svart-hvít; Híena, fyrsta myndin sem ég sá á hátíðinni var sýnd á digibeta og þar var bæði mynd og hljóð ömurlegt; og svo þessi.
Myndin sjálf er ekkert sérstök, eiginlega barar frekar slök. Þetta er eiginlega myndin sem ég var hræddur um að XXY myndi vera (áður en Árni og Bóbó sannfærðu mig um að svo væri ekki), þ.e. vandamálamynd sem blóðmjólkar vanlíðan persónanna án þess að skila af sér heildstæðri hugsun um vandann. Ég fatta ekki hver pælingin á bak við þessa mynd er.
SPOILER
Vandinn fyrir mig er sá að persónurnar eru fífl upp til hópa. Gabi er búin að bíða í 4½ mánuð með að fara í fóstureyðingu, og fer til virkilega ömurlegs gaurs bara vegna þess að hann er þekktur fyrir að eyða fóstrum sem eru komin yfir 3 mánuði. Hún lætur vinkonu sína sjá um allt og fær hana til þess að sofa hjá gaurnum sem borgun fyrir aðgerðina! Síðan er virkilega ógeðsleg sena þar sem fóstrið liggur á baðherbergisgólfinu, hálf-innpakkað í handklæði, og er í mynd í svona 30-45 sekúndur. Viðbjóður! Myndin endar svo á því að þær heita hvor annarri að þær muni aldrei tala um atburði þessa dags, og við fáum á tilfinninguna að þetta verði hvíti fíllinn í herberginu, og hljóti að stía þeim í sundur.
Er myndin með eða á móti fóstureyðingum? Gabi hefði heldur ekki fengið fóstureyðingu nú til dags ef hún hefði verið komin svona langt. Kannski hefði hún farið fyrr ef það hefði ekki verið bannað. Hver veit? Vandinn er sá að mér er slétt sama.

RIFF: Dagur 10

Næstsíðasti dagurinn. Í dag fór ég á fyrirlestur Peter Greenaway og á Ledsaget udgang (Erik Clausen). Á leiðinni heim úr Regnboganum stoppaði ég örstutt í lokahófinu í Landsbankanum, fékk mér einn bjór og hitti m.a. Árna. Annars var ég hissa á því að það skyldu ekki fleiri láta freistast af ókeypis áfengi og snittum.

Peter Greenaway
Ofboðslega góður fyrirlestur. Ég hafði áhyggjur af því að maður myndi ekki vera alveg með á nótunum, út af því að ég hef bara séð eina mynd eftir hann, og ég vissi að hann ætlaði að fjalla sérstaklega um tvö nýleg verk í fyrirlestrinum, The Tulse Luper Suitcases (2003) og Nightwatching (2007). Áhyggjur mínar reyndust algjör óþarfi. Greenaway talaði í rúma tvo tíma og hélt athygli minni algjörlega allan tímann.
Hann byrjaði á því að fjalla aðeins um Nightwatching og Rembrand, en Nightwatching er einmitt um þetta fræga málverk Rembrandts. Bíómynd um málverk? spyrjið þið kannski, en þessi lítur út fyrir að vera svona þúsund sinnum meira spennandi en Girl With A Pearl Earring. Greenaway er lærður listmálari, og sagði margt mjög áhugavert um Rembrandt og um listir almennt. Greenaway sýndi okkur m.a. trailerinn og þó það sé náttúrulega ekkert að marka trailera, þá gerði hann þennan sjálfur og myndin virtist vera áhugaverð, spennandi og sexí. Ég ætla á hana ef hún kemur í bíó.
The Tulse Luper Suitcases er í rauninni ekki bíó, heldur miklu frekar margmiðlunar-prójekt einhvers konar. Bíómyndin (sem er 7 tímar) er bara hluti af þessu. Vefurinn er annar hluti, og tölvuleikur enn annar. Síðan eru alls konar listaverk og innsetningar sem eru líka hluti af þessu, m.a. ferðatöskurnar 92 sem titillinn vísar í.
Greenaway talaði um að í gegnum tíðina hefði hann reynt að gera A- og B-myndir á víxl. A-myndir eru þá sæmilega aðgengilegar myndir sem fá nokkuð marga áhorfendur og græða yfirleitt einhvern pening, B-myndir eru ekki nærri því eins notendavænar, miklu erfiðari og framsæknari myndir. Eins og hann orðaði það, þá notar hann pening og traustið sem A-myndirnar færa honum til þess að búa til B-mynd. Miðað við það sem ég hef séð þá er Tulse Luper Suitcases greinilega B-mynd, en Nightwatching greinileg A-mynd.
Greenaway sagði margt mjög áhugavert. Meðal annars að flestir væru ólæsir eða illa læsir á myndir og myndmál. Hann vildi meina það að internet/multimedia byltingin myndi kannski/vonandi hafa svipuð byltingaráhrif á þessa tegund læsi og prentlistin hafði á textalæsi. Hann sagði að kvikmyndir væru upp til hópa blendingar ("mongrels") og væru í rauninni ekkert sjónrænt merkilegar, að í þeim væri of mikill texti og of mikið leikhús, að þær jöðruðu oft við það að vera myndskreyttur texti. Hann trúir því að það sé hægt að búa til kvikmynd sem er 100% sjónræn, og vill meina að á þessum 112 árum sem eru liðin síðan Lumiére-bræður sýndu myndir sínar í fyrsta skipti höfum við einungis náð fram brotabroti af möguleikum kvikmyndalistarinnar. Í Tulse Luper Suitcases kannar hann aðeins ytri mörk þess sem við þekkjum, og hann telur sig hafa náð fram hluta af því sem hann vildi, en þeir kaflar sem ég sá voru ekki beinlínis byltingarkenndir þó þeir hafi vissulega verið öðruvísi.
Kvikmyndir Greenaway eru yfirleitt ekki skipulagðar í kringum einhverja sögu, þetta eru ekki frásagnarkvikmyndir í beinum skilningi. Kvikmyndir hans eru samt ekki kaos, heldur eru þær skipulagðar í kringum eitthvað annað en frásögnina, t.d. er The Cook the Thief... skipulögð í kringum liti, grunnlitirnir mynda kafla myndarinnar eftir því sem mér skildist. Þannig getur verið erfitt fyrir venjulegan áhorfanda að ná samhenginu.
Tónskáldið John Cage sagði eitt sinn að ef meira en 20% af listaverki er "nýtt", þá missir maður 80% af áhorfendunum/hlustendunum. Við erum yfirleitt sæmilega fljót að læra að meðtaka eitthvað nýtt, en ef of stórt hlutfall verksins er þannig að við skiljum það ekki, þá er hætta á að við meðtökum ekki neitt.
Greenaway sagði ótalmargt fleira áhugavert, en ég ætla ekki að endurtaka allan tveggja-tíma fyrirlesturinn hér. Eftir áramót skoðum við að öllum líkindum experimental og listræna kvikmyndagerð, og það verður ekki gert án þess að nefna Greenaway.

Ledsaget udgang (Erik Clausen)
Ósköp fín lítil mynd, akkúrat það sem ég bjóst við og vonaðist eftir. Clausen var viðstaddur og kynnti mynd sína með þeim orðum að hann væri svolítið "öðruvísi", hann notaðist við lítið tökulið, óreynda leikara og reyndi að skapa svolítið "autentíska" stemningu. Hljómar svolítið eins og nýraunsæið, en hvað um það.
Myndin fjallar um fangann John (leikinn af leikstjóranum sjálfum) sem fær frí í einn dag til þess að mæta í brúðkaup sonar síns. Úr verður lítil vegamynd með fjölmörgum skemmtilegum uppákomum. Förunautur hans, Bo, er hálfgerður sveitalubbi sem leyfir John að stjórna ferðinni, og mikið af húmornum snýst um samskipti þeirra tveggja. Myndin heldur fínum dampi og inniheldur ágætis twist. Eftir kynninguna hafði ég áhyggjur af því að leikurinn yrði slakur, en hann reyndist bara ágætur. Persónur eru upp til hópa trúverðugar.
Sem sagt, ágætis mynd - létt, skemmtileg, aðgengileg, fínasta afslöppun. Ekkert meistaraverk, en maður bjóst svo sem heldur ekki við því.

RIFF: Dagur 9

Í gær fór ég á Roming (JIŘÍ VEJDĚLEK) og á tónleikana með Danielson.

Roming (JIŘÍ VEJDĚLEK)

Bráðskemmtileg mynd og ansi fyndin. Húmorinn byggist að miklu leyti á ýktum karakterum, t.d. er Roman, pabbi aðalpersónunnar, frekar samlagaður samfélaginu, en hann vill ekki að hinir sígaunarnir í hverfinu viti það. Þess vegna er hann t.d. með slökkt á rafmagninu í íbúðinni sinni, svo sígaunarnir sem búa í kring (flestir í húsvögnum) sjái ekki að hann hafi borgað rafmagnsreikninginn sinn. Annars er Roman að skrifa hina miklu sígauna-epík - hann sá nefnilega í sjónvarpinu að allar menningarþjóðir eiga sér einhverja epíska sögu (Hómerskviður Grikkja, Eneasarkviða Rómverja, Niflungasaga Þjóðverja o.s.frv.), en sígaunar eiga enga slíka sögu og Roman ætlar að bæta úr því.
Stano, vinur Romans, er þó líklegast fyndnasta persóna myndarinnar. Hann þykist vera rosalega harður sígauni - sefur undir berum himni, stelur sér til matar o.s.frv., en hann er í raun miklu mýkri en hann sýnist í fyrstu.
Myndin er vegamynd. Roman ætlar í ferð með son sinn, Jura, sem er enginn venjulegur sígauni. Jura er nefnilega háskólanemi í verkfræði, og virðist hafa afneitað öllum hefðum sígauna. Þegar Jura var 5 ára var hann trúlofaður dóttur besta vinar Romans (sem var þá eins árs), og nú þegar hún er orðin 18 ára ætlar hann að láta þau Jura hittast. Í fyrstu neitar Jura að fara í ferðina, en hann lætur loks undan til þess að gleðja föður sinn og á leiðinni gerist margt fyndið.
Myndin minnir kannski helst á myndir Emirs Kusturica, nema hvað það er meira plott í henni. Mæli með henni.

Danielson
Snilldartónleikar.
Ég veit ekkert hvað upphitunarhljómsveitin hét, ég held að þau hafi ekki kynnt sig, og ég þekki ekki íslenska tónlist nærri því nógu vel, en þau voru bara ansi góð. Hlýtur líka að vera ein af fáum íslenskum rokksveitum sem eru með fagott-leikara. Ég verð nú bara að segja að fagottið kom ágætlega út í hljóðheimi sveitarinnar - maður hefði nú fyrirfram ekki haldið að þetta væri mikið rokk-hljóðfæri. Í nokkrum seinustu lögum þeirra voru kallaðir til tveir trompet-leikarar og einn á horni, og þá varð þetta stundum svolítið ofhlaðið. En annars fín frammistaða hjá þeim, hver sem þau voru.
Danielson var hreint frábær. Daniel Smith var mættur með eiginkonuna (fiðla, söngur), tvo bræður (trommur, slagverk), einn mág (bassi) og tvo sem ég er ekki viss hvernig tengjast honum (gítar, hljómborð). Sjálfur spilaði hann á gítar og söng. Fyrir þá sem ekki hafa heyrt hann syngja, er stíllinn frekar sérstakur, yfirleitt á mörkunum að vera falsetta. Þeir héldu uppi miklu fjöri á sinn sérstaka hátt, fengu meðal annars áhorfendur til þess að syngja, klappa og smella fingrum með. Það er ekki á hverjum degi sem tekið er sing-along á indí-tónleikum, en Danielson eru heldur ekki mjög uppteknir af því að "rokka", það snýst meira um tónlistina en einhverja rokk-ímynd.
Það er svo sem ekki margt annað hægt að segja. Þetta voru bara mjög góðir tónleikar.

RIFF - NEWSFLASH

Ég var að frétta að Peter Greenaway mun halda fyrirlestur á morgun, laugardag, í stofu 101 í Odda, kl. 17:30. Það er ókeypis inn. Ég mæli endilega með að þið mætið.
Peter Greenaway er einn frægasti "experimental" leikstjóri nútímans. Meðal frægustu mynda hans eru m.a. The Cook the Thief His Wife & Her Lover (1989), A Zed & Two Noughts (1985) og 8½ Women (1999). Ég hef bara séð The Cook..., en mér fannst hún nokkuð góð.

RIFF: Dagur 8

Ég tók því frekar rólega í dag og fór ekki á nema tvær myndir, Danielson: A Family Movie (J.L. Aronson) sem var svo góð að ég keypti mér miða á Danielson-tónleikana annað kvöld um leið og ég kom heim, og Vandræðamanninn (Jens Lien), sem var bara nokkuð góð þrátt fyrir gríðarlega grótesku á köflum.

Danielson: A Family Movie (J.L. Aronson)
Ég ætlaði á austurrísku myndina, Ávallt, aldrei og hvar sem er (Antonin Svoboda), en það var uppselt á hana. Ég ákvað því að fara á Danielson og sá ekki eftir því.
Ég upplifði þetta ekki sem frábæra heimildarmynd, en samt var ég alveg stórhrifinn. Daniel Smith, forsprakki Danielson, og fjölskylda hans og vinir eru bara svo áhugaverðir karakterar, og ekki skemmir tónlistin fyrir.
Hljómsveitin varð til sem útskriftarverkefni Daniels í listaháskóla, og þá fékk hann til liðs við sig systkini sín til þess að leika á hin ýmsu hljóðfæri. Þegar útskriftarverkefnið fékk plötusamning varð ekki aftur snúið. Þetta var 1994. Síðan þá eru nokkur systkini næstum hætt, önnur eru gift og fengið makann í hljómsveitina, og ýmsir vinir hafa spilað með þeim, þ.á.m. Sufjan Stevens. Daniel bjó til stúdíó í kjallara foreldra sinna, og gefur nú sjálfur út plötur Danielson á labelinu Sounds Familyre. Hann gaf líka út fyrstu tvær plötur Sufjans.
Daniel og fjölskylda hans eru öll trúuð, og í myndinni er gert mikið úr þessari "furðulegu" blöndu: indírokk og kristni. Sjálfur lítur Daniel ekki á tónlist sína sem kristilega tónlist, og satt best að segja var ég ekki búinn að fatta að flytjandinn væri eitthvað sérstaklega trúaður þótt ég hafi verið búinn að hlusta á nýju plötuna, Ships, 20-30 sinnum.
Það var mjög gaman að sjá upptökur af tónleikum hljómsveitarinnar og Daníels sólo því sjónræni þátturinn er mjög sterkur hjá þeim. Tónlistin sjálf er ekkert svo frábrugðin því sem gengur og gerist í indí-heimum, en Danielson-tónleikar eru skrítin blanda af tónlist, myndlist og gjörningi. Fyrstu árin léku Danielson í hjúkku-búningum með ásaumuðum hjörtum sem áttu að tákna græðandi krafta tónlistarinnar. Í dag leika þeir í hálfgerðum skátabúningum með ásaumuðum hjörtum (ekki veit ég hvort boðskapurinn sé annar). Þegar Daniel leikur sóló er hann yfirleitt í gerfi trés, "The 9-Fruit Tree", sem er tilvitnun í Pál postula (eitthvað um hina níu ávexti trúarinnar, "the nine fruits of faith: love, joy, peace, patience, kindness, goodness, faithfulness, gentleness and self-control").
Stórskemmtileg mynd, mæli eindregið með henni. Og ef þið fílið indí, þá er hún skylduáhorf.

Vandræðamaðurinn (Jens Lien)
Mér fannst þetta ágætis mynd. Ég var að vísu ansi þreyttur þegar ég fór á hana, og ég var á köflum milli svefns og vöku. Mér fannst samt stemningin í myndinni mjög góð, og margar skemmtilegar pælingar. Hún minnir mig svolítið á blöndu af Kafka og Borges, svona firring og absúrd atburðir.
Í upphafssenunni, sem ég rétt náði endanum á, fremur aðalpersónan, Andreas, sjálfsmorð. Afgangurinn af myndinni gerist í einhvers konar limbói (ekki helvíti og ekki himnaríki, heldur einhvers staðar á milli), og í fyrstu virðist allt voða fínt. Andreas fær vinnu, og samstarfsfólkið er vinalegt. Hann hittir konu, á í sambandi við hana og flytur inn til hennar. En eftir því sem á líður rennur upp fyrir Andreasi að það er eitthvað grunsamlegt á seyði. Enginn sýnir sterkar tilfinningar, ekki einu sinni ástkonan, og allt er grátt, hljótt og bragðlaust.
Á þessum stað getur enginn drepist, og senan þegar Andreas kemst að því er ROSALEG. Hann stekkur fyrir lest, en drepst ekki. Síðan kemur önnur lest, og önnur, og önnur. Og alltaf viðeigandi hljóð-effektar. Verulega ógeðsleg sena, en hún kom á réttum fyrir mig því ég glaðvaknaði.
Stemningin og fáránleikinn er aðal þessarar myndar að mínu mati. Hún notar tónlist og liti mjög sparlega til þess að skapa þessa stemningu. Það væri gaman að skoða hana aftur með þessa þætti í huga - mér fannst þetta mjög vel gert en ég var kannski ekki alveg nógu vakandi til þess að virkilega kunna að meta þetta.
Ég held að þetta sé svona mynd sem maður annað hvort fílar eða hatar. Ef lýsingin vekur áhuga, þá á ykkur örugglega eftir að finnast hún fín, og ég er nokkuð viss um að hún sé á leið í almennar sýningar að hátíðinni lokinni.

Vandræðamaðurinn er að hluta tekin á Íslandi.

RIFF: Dagur 7

Í dag fór ég á fyrirlestur um eftirvinnslu á heimildarmyndum (sem var mjög fróðlegur), Gildruna (Srdjan Golubovic) og Listina að gráta í kór (Peter Schønau Fog).

Fyrirlestur um eftirvinnslu á heimildarmyndum
Spennandi, skemmtilegur og fróðlegur fyrirlestur um heimildarmyndagerð. Leikstjórar Lion in the House, Julia Reichert og Steven Bognar, héldu fyrirlesturinn. Þau eru bæði þaulreyndir kvikmyndagerðarmenn, og Reichert hefur meira að segja tvisvar verið tilnefnd til Óskarsverðlauna.

Lion in the House er í stuttu máli fjögurra tíma heimildarmynd um börn sem eru að berjast við krabbamein. Reichert og Bognar voru fengin til þess að gera myndina skömmu eftir að dóttir þeirra hafði náð sér af krabbameini. Þau fylgdu fimm börnum og fjölskyldum þeirra í fimm ár, þangað til öll börnin voru annað hvort dáin eða búin að ná sér að fullu. Þá stóðu þau uppi með 525 klst. af efni, og svo fóru önnur sex ár í að klippa myndina.
Þau fundu söguboga (story arch) fyrir hverja fjölskyldu og einn boga sem náði yfir alla myndina. Til þess að finna þennan söguboga þurftu þau fyrst að ákveða hver aðalpersóna hverrar sögu er (og það var ekki alltaf krabbameinsveika barnið). Svo var nánast allt sem gegndi ekki hlutverki í þessari sögu og færði hana áfram hent út. Síðan eru sögurnar tvinnaðar saman og eftir stendur fjögurra klukkutíma mynd í tveimur hlutum. Við getum e.t.v. skoðað nánar tæknilegu atriðin seinna (ég vildi bara óska að ég hefði tekið glósur).

Gildran (Srdjan Golubovic)
Svo sem ágætis mynd. Ég var samt aldrei almennilega sáttur við aðalleikarann - það var eitthvað við hann sem fór í taugarnar á mér. Hann stendur sig samt ekkert illa. Sagan er ágæt fyrir utan eitt risastórt plot-hole, sem við þurfum svo sem ekki að hafa áhyggjur af hér.
Í stuttu máli sagt: sonur aðalpersónunnar greinist með hjartagalla, og þarf að komast í aðgerð sem er ekki framkvæmd í Serbíu. Þess vegna þarf hann að komast til Berlínar, en aðgerðin þar kostar aftur á móti 26þús evrur, sem foreldrarnir eiga ekki til og geta ekki reddað. Þau auglýsa í dagblaði eftir hjálp, sem vekur á þeim óþægilega mikla athygli. Aðalpersónunni eru boðnar 30þús evrur fyrir að drepa mann, og meira vil ég ekki segja...
Strákurinn leikur ágætlega, og leikurinn er almennt fínn. Myndatakan er megnið af myndinni mjög náttúruleg og ber ekki mikið á henni, en öðru hvoru fer hún út í eitthvað artfart sem nánast öskrar "TAKIÐ EFTIR MÉR!" Þetta eru yfirleitt mjög flott skot (tvö skot í tveimur mismunandi stigagöngum koma upp í hugann), en þó efast ég um að þau séu rétta valið miðað við kringumstæður og heildarstíl myndarinnar. Þau bera vott um ákveðið "self-indulgence" (agaleysi?). Algjörlega eitthvað sem ég myndi detta niður í og gleyma mér í ef ég væri að gera mynd.
Leikstjórinn svaraði spurningum í lok myndar og eftirfarandi stóð upp úr:
1) myndin virðist eiga að vera hálfgerður áróður fyrir velferðarsamfélagið og almenna samkennd manna
2) leikstjórinn talar um að aðalpersónan leiti að kaþarsis í lok myndar - greinilega undir áhrifum frá grísku tragedíunum (og smá Macbeth fílingur á stöku stað - "Out, damned spot! out, I say!").
3) ást hans á Renault 4, sem er einmitt minn uppáhalds Renault, enda glæsikerra:
4) Hollywood hefur sýnt áhuga á að endurgera myndina og leikstjóranum hefur víst verið boðinn mikill peningur fyrir að leikstýra endurgerðinni - sem hann afþakkaði því honum finnst fáránleg hugmynd að gera sömu myndina tvisvar, auk þess sem hann hefur engan áhuga á að vinna í Hollywood.

Listin að gráta í kór (Peter Schønau Fog)
Sumt gerir maður ekki gamanmyndir um.
Í stuttu máli sagt þá er þetta gamanmynd um sifjaspell. Myndin er virkilega góð, vel leikin, vel skrifuð og í sjálfu sér ansi fyndin. Það eru fjölmargar senur sem eru drepfyndnar í mómentinu. Aftur á móti, ef þú hugsar bara aðeins um það sem er að gerast í víðara samhengi verður senan og myndin sorgleg og átakanleg og allt annað en fyndin.
Ég skemmti mér ágætlega fyrri helming myndar. Það er alltaf eitthvað óhuggulegt undir yfirborðinu, en sifjaspellið og áhrifin sem það hefur á fjölskyldulífið er ekki sett á oddinn fyrr en um miðbik myndar, en eftir það átti ég erfitt með að hlæja að myndinni, þó svo að salurinn hafi raunar sprungið þónokkrum sinnum á þeim tíma.
Ég spurði leikstjórann einmitt að því hvort hann hefði ekki verið hræddur að blanda saman kómedíu og þessu viðkvæma viðfangsefni. Það sem hann sagði var að í bókinni sem myndin er byggð á er talsvert meiri húmor, en að í myndinni hafi hann tónað þennan húmor niður heilmikið, e.t.v. einmitt vegna þess hversu viðkvæmt efnið er. Og hann tók skýrt fram að ætlunin hafi aldrei verið að gera grín að sifjaspelli (sem er svo sem ekki beinlínis gert).
Í sambandi við þessa mynd þá finnst mér Mogginn hafa gert stóran feil. Fyrirsögnin á gagnrýninni á myndina var "Mjólkurpósturinn sem misnotaði börnin sín". Þangað til ég sá þessa fyrirsögn sama dag og ég ætlaði á myndina vissi ég ekki að hún væri um kynferðislega misnotkun, og ég hefði viljað halda því þannig, enda hefði ég þá getað notið fyrri hluta myndarinnar grunlaus og það hefði komið mér meira á óvart þegar sifjaspellið kemur fram ... sem hefði leitt til sterkari áhrifa.
Sem sagt, ef þú telur þig geta skemmt þér á gamanmynd um sifjaspell, þá er þetta einstaklega góð og vel gerð mynd.

RIFF: Dagur 6

Ég náði ekki að skrifa færslu í gær, þannig að hún kemur hér.

Í gær sá ég þrjár myndir: Control (Anton Corbijn), Andlit fíkjutrésins (Kaori Momoi) og Bleikur (Alexandros Voulgaris).

Control (Anton Corbijn)
Mögnuð mynd með frábærri tónlist (auðvitað). Myndin fjallar um líf Ian Curtis, söngvara Joy Division, frá því þegar hann hittir konuna sína og þangað til hann fremur sjálfsmorð, 23 ára gamall (eftir að hafa horft á Stroszek eftir Werner Herzog (mögnuð mynd)).
Persóna Curtis er áhugaverð og trúverðug, vel leikin af hinum unga Sam Riley, sem hefur ekki leikið svona stórt hlutverk áður. Samantha Morton er mögnuð í hlutverki eiginkonunnar. Hún er reyndar alltaf góð.
Myndin er líka mjög flott. Hún er afskaplega fallega svart-hvít, hár kontrast og nánast silfurglampi á ljósum svæðum. Mjög flott áferð.
Ég verð að nefna tónlistina aftur. Það er ekki nóg með að myndin inniheldur tónlist Joy Division, heldur eru líka mjög góð lög með David Bowie og Iggy Pop. Mig hefði helst langað að fara beint heim og skella Joy Division á fóninn þegar myndinni lauk. Ég held ég fari rétt með að Sam Riley syngi sjálfur Joy Division lögin í myndinni. Hvort sem það er rétt eða ekki, þá er flutningurinn almennt mjög fínn.
Ef þið hafið einhvern áhuga á tónlist eða kvikmyndum þá skulið þið ekki missa af þessari.

Andlit fíkjutrésins (Kaori Momoi)
Skrýtin, skrýtin mynd. En samt skemmtileg.
Hún er um fjölskyldu. Fjölskyldufaðirinn, sem er smiður eða pípari og mjög skemmtilegur karakter, hverfur af heimilinu svo hann geti lappað upp á eitthvað röravirki sem hann byrjaði á fyrir 20 árum en var aldrei klárað. Nú á nefnilega að hefja vinnu aftur á þessari byggingu, og hann er hræddur um að vera handtekinn eða missa mannorðið ef fólk sér hvað hann fúskaði mikið þegar hann gerði þetta.
Sagan skiptir samt ekki miklu máli, og er raunar óskiljanleg á köflum. Hugsið ykkur David Lynch mynd, nema hvað hún er ofboðslega krúttleg og litrík. Bestu senurnar eru yfir matarborðinu, og fjölskyldufaðirinn er skemmtilegasti karakterinn, grófur og fyndinn. Í þessum senum er hann yfirleitt myndaður með mjög ýktri víðlinsu, þannig að hann verður enn kómískari.
Það er margt skemmtilegt í þessari mynd, en það er enginn raunverulegur söguþráður. Þetta eru í raun margar mismunandi sögur og samsafn af senum, nema alltaf með sömu persónunum. Myndin festist svolítið oft í rosalega flottum skotum sem hafa ekkert hlutverk í myndinni, þ.a. þetta er langt frá því að vera fullkomin mynd, og maður verður stundum svolítið óþolinmóður gagnvart henni. En á heildina er hún bara nokkuð góð.

Bleikur (Alexandros Voulgaris)
Þessi fékk frekar slakan dóm í Mogganum, og ég fór því ekki með mjög háar væntingar. Mér fannst hún bara nokkuð góð. Hún er vissulega full af artfarti og listrænni sjálfsfróun, en hún hittir einhvern veginn inn á einmitt þá týpu (eða eina af þeim týpum) af artfarti sem ég fíla.
Plottið er ekkert sérstaklega áhugavert. Aðalpersónan er kvikmyndagerðarmaður og tónlistarmaður og óttalegur vælukjói. Mamma hans yfirgaf fjölskylduna þegar hann var ca. 10 ára, og hann vorkennir sjálfum sér alveg voðalega yfir því. Það er voice-over frásögn sem á að vera bréf sem hann sendir til mömmu sinnar. Hann er að gera heimildarmynd og hittir 11 ára úkraínska stelpu sem verður besti vinur hans (hann er um þrítugt). Enginn virðist neitt sérstaklega hissa á þessu - hann fer með henni í göngutúra og eyðir talsverðum tíma einn með henni í herberginu hennar. Hvíti fíllin í herberginu er spurningin hvort það sé eða verði eitthvað kynferðislegt á milli þeirra, og í lokasenunni eru þau að fara að kyssast (en það er klippt í credits áður en varir þeirra mætast).
Dæmi um artfart í myndinni:
1) aðalpersónan rakar af sér skeggið og snyrtir hár sitt, en það er sýnt með stop-motion þannig að það lítur næstum því út fyrir að hann strjúki skeggið burt. Mjög töff.
2) establishing skot af húsum eru oftar en ekki af lítt sannfærandi módelum, ekki alvöru húsum. Fyrir utan eitt skot sem hefði þurft að vera mjög flókið kranaskot ef um alvöru hús hefði verið að ræða, þá skil ég ekki alveg tilganginn með þessu. Þetta samt soldið kúl.
3.) í lokaskotinu, þar sem aðalpersónan er alveg að fara að kyssa stúlkuna, þá sitja þau í prófíl fyrir framan fjólubláan vegg, og á meðan á senunni stendur er stöðugt verið að sletta málningu eða eitthvað á vegginn þannig að hann verður smám saman svartur. Er bara ansi flott.

Sem sagt, ein mögnuð mynd og tvær allt í lagi.

RIFF: Dagur 5

Sá þrjár myndir í dag: XXY (Lucia Puenzo), Eigið þér annað epli (Bayram Fazli) og Gleðilegt nýtt líf (Árpád Bogdán).

XXY (Lucia Puenzo)

Þessi var mjög fín, þó ég hafi ekki verið alveg jafn heillaður og hann Árni. Þessi er enn eitt dæmið um það hvað lýsingin í bæklingnum getur eyðilagt fyrir manni. Ef maður hefði vitað minna um ástand Alex held ég að myndin hefði virkað betur. Samfarasenan hefði a.m.k. komið manni rækilega á óvart.
Myndin virkar ansi vel. Maður dettur inn í söguna og t.d. pældi ég miklu meira í því hvort fólkið í myndinni sé að taka réttar ákvarðanir en nokkurn tíman tæknilegu atriðunum. Raunar fór ákvarðanataka fólks í myndinni almennt í taugarnar á mér - en það sýnir bara innlifunina held ég. Ég skil t.d. ekki hvernig pabbinn réttlætir það að hafa ekki valið kyn á Alex strax í upphafi, frekar en að láta hana vera "freak" alla sína æsku. Og fyrst Alex átti að velja, af hverju var hún þá alin upp sem stúlka? Og hvað er málið með skurðlækninn? Senan þar sem hann er "heiðarlegur" við son sinn er algjörlega brútal!
En þó maður láti sumar persónurnar fara í taugarnar á sér, og þó svo að þetta sé hálfgerð "vandamálamynd", þá er hún ekki erfið áhorfs - manni líður ekkert illa á meðan maður horfir. Það var helst það sem ég óttaðist við þessa mynd: að þetta yrði hrottalega átakanleg mynd með rosa skilaboðum, en mér finnst hún sameina ágætlega afþreyingu og innihald.

Eigið þér annað epli (Bayram Fazli)
Þessi var vægast sagt stórfurðuleg. "Allegorísk, súrrealísk, ádeila, satíra, grínmynd, ævintýri, meistarastykki" stendur í bæklingnum. Vissulega svífur einhver rosaleg allegoría yfir vötnum í þessari mynd, en ég átta mig bara ekki á því hver hún er.
Drögum saman plottið: Sigðarfólkið heldur landinu í heljargreipum, íbúar þurfa að haga sér eins og sigðarfólkinu hugnast, annars eru þeir handteknir. Viðunandi hegðun virðist þó vera mismunandi fyrir hvert þorp - í einu þorpi eiga allir að sofa, í öðru slást þeir, í því þriðja betla þeir. En hverjir eru sigðarfólkið? Kommúnistar (hamar og sigð o.s.frv.)? Íranska klerkastjórnin? Bandaríkjamenn?
Hetja myndarinnar er hlauparinn. Hann hefur ítrekað sloppið úr greipum sigðarfólksins og ferðast milli þorpa, fyrst og fremst í leit að næringu. Hvar sem hann fer virðist hann koma fólki í vandræði. Hann lætur fyrst og fremst stjórnast af eigingirni og matgræðgi. Á sama tíma er hann þó einhvers konar bjargvættur. Hver skyldi hann eiga að vera í þessari furðulegu allegoríu?
Þessi mynd er skemmtileg á köflum. Sérstaklega er byrjunin fín (og raunar allur fyrri helmingurinn). Síðan missir mynd nýjabrumið og verður minna spennandi eftir því sem við nálgumst endann. Myndin er mjög flott: myndataka, sviðsmynd, búningar og allt umhverfi er mjög flott. Eltingaleikur í gegnum trjálundi snemma í myndinni fannst mér mjög sjónrænt skemmtilegur. Hljóðið er aftur á móti frekar lélegt. Hljóð-effektar eru allt of hátt mixaðir og ýktir og áberandi. Það er ekki oft sem ég pæli mikið í hljóði í bíómyndum, en í þessu tilfelli fór það verulega í taugarnar á mér.
Fazli virðist hafa skrifað, leikstýrt, klippt, gert sviðsmyndina og framleitt. Hann er greinilega prímus mótor í þessari mynd.

Gleðilegt nýtt líf (Árpád Bogdán)
Vonbrigði hátíðarinnar hingað til, ásamt Híenu.
Byrjum á því góða. Myndatakan var á heildina litið mjög flott. Myndbygging, litur og hreyfingar myndavélarinnar eru metnaðarfullt, útpælt og í flesta staði flott. Það er smá cinema verité tendens á köflum sem fór í taugarnar á mér, þar sem myndavélin er handheld og hreyfð hratt, og hlutirnir detta úr og í fókus. Það virtist bara ekki vera nein ástæða fyrir þessu önnur en athyglissýki myndatökumannsins. Raunar er myndatakan öll svolítið þessleg - maður tekur allt of oft eftir henni. Tónlistin var líka nokkuð kúl.
Svo það vonda. Sagan var ekki áhugaverð og nokkuð fyrirsjáanleg. Það sem var þó verst var að aðalpersónan var alls ekki sympatísk eða áhugaverð. Ég hafði litla samúð með honum, og maður kynntist honum aldrei almennilega. Aðalpersónan er sem sagt ungur maður sem hefur alist upp á munaðarleysingjahæli og man ekki eftir foreldrum sínu - hann er rótlaus og á sér enga fortíð. Sérstakt áhugamál hans virðist vera að fara í bað, stinga höfðinu í kaf og halda niðri í sér andanum þangað til hann fær flashback úr barnæsku. Málið er bara að hann er svo illa leikinn að manni er nokkurn veginn sama allan tímann hvernig fara mun fyrir drengnum. Sem er ekki gott.

RIFF: Dagur 4

Í dag ætla ég á þrjár af eftirfarandi fjórum myndum: Stelpur Rokka (Arne Johnson og Shane King), Járnbrautarstjörnurnar (Chema Rodríguez), Ferð Isku (Csaba Bollók) og Tómar (Jan Svêrák). Mig langar til þess að sjá þær allar, en veit að ég hef ekki úthald í svona margar í röð. Mér finnst líklegast að ég sleppi Tómar og reyni að ná henni seinna.

Prógrammið mitt. Smellið á það til þess að sjá það í læsilegri stærð.

Update kl. 00.25

Ég komst á þrjár myndir í dag: Stelpur Rokka (Arne Johnson og Shane King), Ferð Isku (Csaba Bollók) og Tómar (Jan Svêrák). Mér var skipað að mæta í mat, þ.a. ég varð að fórna Járnbrautarstjörnunum. Sem var reyndar ágætt, því ég var ekki búinn að borða almennilega máltíð síðan hátíðin hófst. Ekki var allt jafn ljúft í dag, því framlugtinni var stolið af hjólinu mínu fyrir framan Tjarnarbíó. Ég er hálf-fúll yfir því, en það er kannski bara hollt að komast aðeins niður á jörðina, maður líður um eins og á skýi milli sýninga, enda er þetta þvílík góssentíð.
Eftir að hafa séð álit annarra á atburðum gærdagsins er ég raunar farinn að velta fyrir mér hvort hamingjan með hátíðina sé farin að skerða dómgreindina. Árni og Bóbó voru allt annað en ánægðir með Hrollvekjutónleikana, og Tripper og Black Sheep fengu háðulega útreið í Mogganum í morgun. Ég stend nú samt við mitt, ég skemmti mér konunglega á Miðnæturbíóinu. Ég skal reyndar alveg játa það að Tripper er ekki góð mynd, og ef ég hefði verið að horfa á hana heima á DVD hefði mér líklega fundist þetta algjör sori, en ég hafði gaman af henni. Og Black Sheep var bara mjög fín. Auðvitað er þetta ekkert kvikmyndameistaraverk, en hún er alveg efni í költmynd. Og ég var algjörlega að fíla tónleikana á meðan allt virkaði. Þó ætti ég að taka fram að ég mætti með mjög jákvæðu hugarfari, m.a. vegna þess að kunningi minn sá um þetta allt saman, þ.a. ég var kannski meira tilbúinn til þess að fyrirgefa honum tæknifeilana en þeir Árni og Bóbó, og ég hef fullan skilning á pirringnum hjá þeim.

Stelpur Rokka (Arne Johnson og Shane King)
Stórskemmtileg. Það vita væntanlega flestir út á hvað myndin gengur: Konur sem voru virkar í pönkinu/rokkinu á 9. áratugnum halda úti rokk-sumarbúðum fyrir stúlkur á aldrinum 8-18, þar sem þær geta fundið sig, stundað sjálfseflingu (empowerment) og bara rokkað feitt.
Frábærir karakterar halda myndinni uppi. 80 stúlkur eru í búðunum en fjórar þeirra eru settar í aðalhlutverk í myndinni. Best fannst mér sú yngsta, Palace, sem var ótrúlegur karakter. Sú elsta, Misty, var líka áhugaverð, m.a. vegna þeirra rauna sem hún hefur gengið í gegnum, en hún er nýsloppin úr fangelsi, foreldrar hennar eru í dópi og hún hefur verið heimilislaus stóran part unglingsáranna.
Rokkbúðirnar virðast hjálpa Misty, og raunar öllum sem rætt er við, og þetta er bara rosalega flott framtak. Mér skilst að eitthvað svipað hafi verið reynt á Íslandi (stelpa úr Dúkkulísunum var víst með leikjanámskeið eða eitthvað þess háttar í svipuðum dúr seinasta sumar), og það er auðvitað mjög flott, enda væntanlega æskilegt að stúlkur finni sér stekrari fyrirmyndir en Britney Spears og félaga. Svo eru víst líka til rokkbúðir fyrir fullorðnar konur...

Ferð Isku (Csaba Bollók)
Raunaleg mynd um hrikalegar aðstæður stúlkunnar Isku. Hún er bláfátæk, betlar mat og vinnur sér inn smáaur með því að safna brotajárni. Mamma hennar og stjúpfaðir eru fyllibyttur og þegar hún kemur ekki heim með nógu mikinn pening er hún lamin. Hún og stjúpsystir hennar eru settar á munaðarleysingjahæli, og þar batnar líðanin í skamma stund, eða þar til móðirin sækir Isku (en hirðir ekkert um stjúpsysturina því hún er veik og nýtist því ekki í sendiferðir eða þrælkunarvinnu).
Þetta var síðasta sýning á þessari mynd, þ.a. ég ætla að leyfa mér að skella inn einum rosalegum SPOILER. Myndin er verulega sorgleg, en þó slær endirinn allt út. Iska ætlar í lestarferð að sjónum með vini sínum, en fer fyrst á munaðarleysingjahælið til þess að kveðja stjúpsystur sína sem er að deyja úr berklum. Vinurinn bíður eftir henni á lestarstöðinni, en þegar hún húkkar sér far aftur á lestarstöðina er henni rænt og í lok myndar er hún á leið í kynlífsþrælkun, líklegast í einhverju Vestur-Evrópsku landi (eða kannski Tyrklandi), 13-15 ára gömul. Hrikalega átakanlegur endir.

Tómar (Jan Svêrák)
Ferð Isku hefði líklegast haft meiri áhrif á mig ef ég hefði ekki verið hræddur um að verða og seinn á þessa. Ferð Isku byrjaði nefnilega of seint, og ég var tæpur á tíma fyrir - þurfti að komast úr Tjarnarbíói upp í Regnboga fyrir kl. 10. Sem sagt, ég hjólaði á fullri ferð (ljóslaus) og var kominn í salinn rétt áður en sýningin hófst.
Tómar er ansi fín. Fyrir þá sem sáu Kolya þá er þessi eftir sama mann og svipaður andi yfir henni. Kennarinn Tkaloun er 65 ára gamall og gefst upp á kennslunni en er of eirðarlaus til þess að setjast í helgan stein. Eftir misheppnaðan feril sem reiðhjólasendill fær hann starf í súpermarkaði við að taka við tómum flöskum, og unir sér vel. Hljómar kannski ekkert sérlega spennandi, en myndin er krydduð af stórskemmtilegum húmor.
(Tékkar eru skv. minni reynslu miklir húmoristar, og ég hef heyrt það að tékkneskur húmor sé líka furðulega líkur þeim íslenska. Íslenskur leikstjóri (man ekki hver) sýndi myndina sína á Karlovy Vary kvikmyndahátíðinni (þar sem Mýrin vann einmitt um daginn), og var nánast agndofa yfir því að tékknesku áhorfendurnir hlógu á nákvæmlega sömu stöðum og þeir íslensku.)
Þetta er bara falleg, skemmtileg, hugljúf lítil mynd. Hún leggur ekki upp með það að breyta heiminum eða opna augu okkar eins og hinar tvær sem ég sá í dag, heldur einfaldlega að skemmta okkur og koma okkur í gott skap, og það gerir hún listavel. Mæli með þessari.

Sem sagt þrjár fínar myndir. Af einhverri ástæðu vill Blogger ekki leyfa mér að bæta við mynd akkúrat núna, þ.a. þessi færsla verður að vera svolítið þurr enn sem komið er. Sem er fúlt, ég var einmitt búinn að finna myndina sem ég ætlaði að hafa við Girls Rock - þar sem ofvirka stelpan (minnir að hún heiti Am) er að spila á gítar með tönnunum!

RIFF: Dagur 3

--Kl. 18.30--
Í dag er ég hingað til búinn að fara á spjall með Aki Kaurismäki, fyrirlestur um anime og japönsku teiknimyndina Papriku (Satoshi Kon). Seinna í kvöld ætla ég á Miðnæturbíóið þar sem eru hrollvekjutónleikar og tvær hryllingsmyndir.

Kaurismäki

Þetta spjall var bölvuð steypa. Mér skilst Kaurismäki og Friðrik Þór hafi verið búnir að fá sér aðeins í glas áður en þeir mættu, og þeir voru í því að bulla í hvorum öðrum og Kaurismäki sneri út úr öllum spurningum sem hann fékk. Það eina vitræna sem kom upp úr honum var eitthvað á þessa leið: "Cinema is the most beautiful artform because it joins everything together: music, poetry, theater and painting."

Sem dæmi um útúrsnúningana í karlinum, þá fékkst hann ekki til þess að tjá velþóknun sína á neinum kvikmyndum öðrum en Nóa albínóa og kvikmyndagerð í Tíbet og Búrkína Fasó.

Fyrirlestur um anime

Þetta var frekar þurr fyrirlestur, og ekki bætti það úr skák að hann var fluttur í gegnum túlk. Mér finnst ég ekki vera neinu nær um anime.

Paprika (Satoshi Kon)

Snilldarmynd. Flott teiknuð og ótrúlegt hugmyndaflug. Plottið skiptir ekki öllu en er eitthvað á þessa leið: Hópur vísindamanna hefur fundið upp tæki sem getur tekið upp drauma, og virðist líka geta leyft fólki að taka þátt í draumum hvors annars. Tækinu er stolið og fólk sem hefur prófað tækið fer að festast í draumum sínum, eða jafnvel draumi einhvers annars. Paprika, sem er draumsjálf vísindamannsins Atsoko, þarf að bjarga málunum.

Myndin er fyndin og ótrúlega súr á köflum. Það eru bráðskemmtilegar senur þar sem verur morfast og við stökkvum úr einu í annað, erum á einum stað en síðan allt í einu komin eitthvert allt annað, eins og gengur og gerist í draumum. Þegar líður á myndina verða skilin milli drauma og vöku óskýrari, og við erum sjaldnast viss hvort er. Svo er líka fullt af tilvísunum í kvikmyndasöguna, a.m.k. Roman Holiday og The Shining, ég held að ein tilvísunin sé úr Strangers on a Train, en er ekki alveg viss (a.m.k. einhver Hitchcock mynd).

Ég mæli eindregið með þessari.

Eftir Papriku dreif ég mig heim að borða, því ég ætlaði að ná Íslensku stuttmyndunum. Það gekk ekki, því það var orðið uppselt þegar ég kom í Regnbogann. Ég kom hins vegar við í Tjarnarbíói á leiðinni heim og náði mér í miða á Miðnæturmyndirnar. Í Norræna húsinu hitti ég nefnilega kunningja minn sem sér einmitt um Miðnæturmyndirnar og spilar á Hryllingsmyndatónleikunum, og þetta hljómaði svo skemmtilega að ég varð að drífa mig. Það á sem sagt að varpa myndbrotum úr hryllingsmyndum meðan á tónleikunum stendur, og hann er búinn að standa í því að finna myndbrot seinustu vikurnar. Þetta hljómar ansi spennandi - alls konar hryllingsmyndaklipp og góð tónlist, það ætti engan að svíkja.

--Kl. 3.15--
Miðnæturbíó
Dagskráin var í þremur liðum. Fyrst voru hryllingsmyndatónleikar þar sem spiluð voru stef úr hryllingsmyndum á meðan myndbrot voru sýnd. Síðan kom myndin Tripper (David Arquette), og loks Black Sheep (Jonathan King).
Því miður brást tæknin eitthvað eftir fimm lög á hryllingsmyndatónleikunum, og taka þurfti hálftíma-pásu áður en hægt var að halda áfram, og þá voru spiluð önnur sex lög, þar af tvö án myndbrots. Á meðan þeir gengu, sérstaklega fyrir pásuna, þá voru þessir tónleikar geðveikir. Byrjað var á mjög flottu stefi með rosalegu myndbroti úr Bay of Blood (Mario Bava). Þetta var greinilega bandaríska útgáfan. Sú breska var klippt um 40 sekúndur, og ég held þær hafi allar verið í þessu myndbroti. Síðan komu þrjár myndir sem ég þekki ekki, en það var giallo-fílingur yfir þeim, ég gæti trúað að nr. 3 hafi verið eftir Dario Argento. Svo kom hápunktur kvöldsins: Halloween (Wes Craven). Stefið í myndinni er náttúrulega geggjað, og útfærslan á því hjá hljómsveitinni var frábær - virkilega búið að gera það kröftugra, þéttara og það var bara massíft. Samspil tónlistar og myndbrots var stórkostleg.
Stemningin í salnum datt svolítið niður í hléinu, og það voru kannski ekki alveg jafn afgerandi lög. Gremlins var skemmtilegt, og Scream tókst ansi vel. Ég hefði virkilega viljað upplifa Cannibal Holocaust myndbrotið með tónlistinni, því það er tónlist sem virkar eiginlega bara í samspili við myndefnið - tónlistin er róleg og einhvern vegin friðsæl, en myndin er hrottaleg og blóðug (ef notast var við atriðið sem ég held að notast hafi verið við). Allt í allt frábær upplifun og stórskemmtilegt konsept. Ég vona að strákarnir geri þetta aftur.

Tripper (David Arquette)
Nokkuð skemmtileg mynd. Hefst á svona Halloween forsögu þar sem við sjáum vonda kallinn sem barn drepa í fyrsta sinn. Síðan hefst hin raunverulega saga. Hópur hippa fer á "Free Love Festival" í skógi nokkrum, en þeir eru svo stráfelldir af brjálæðingi í Ronald Reagan grímu. Hipparnir eru allir útúrdópaðir, nema stúlkan-sem-lifir-af. Þannig að þetta er smá afbökun á hefðinni, í stað þess að persónum sé "refsað" fyrir að stunda kynlíf og að góða stúlkan (sem er auðvitað hrein mey) ráði niðurlögum skrímslisins, er fólki nú að mestu refsað fyrir að nota eiturlyf (það er reyndar alls ekki algilt, og því allt of mikil einföldun), og góða stúlkan sem stendur uppi að lokum er (næstum því) edrú. Ég hugsa að þeir sem deyja séu samt allir annað hvort á dópi eða fégráðugir repúblikanar. Það er samt svolítið of flókið.
Myndin er skemmtilegur útúrsnúningur á "slasher"-myndinni, ansi blóðug á köflum, en samt fyrst og fremst fyndin.

Black Sheep (Jonathan King)
Ef Tripper var fyndin þá er þessi sprenghlægileg. Bara konseptið, morðóðar erfðabreyttar kindur, er fyndið. Þar að auki er hún uppfull af bröndurum og skemmtilegum uppákomum. Mest er hlegið að aðalkvenhetjunni, náttúruverndarofstopa og jógagúrú sem ætlar sér að frelsa kindurnar úr ánauð sinni. Aðalkarlhetjan á líka sín móment, en hann er einmitt haldinn sauðafóbíu eftir áfall í æsku.
Mig langar til þess að skrifa meira um Black Sheep en klukkan er núna korter í fjögur að nóttu, og ég held ekki að ég hafi úthald í meira.

RIFF: Dagur 2

Í gærkvöldi fór ég á þrjár myndir sem allar voru mjög góðar. Raunar var þreytan aðeins farin að segja til sín í síðustu myndinni, eftir að ég var búinn að sitja í Tjarnarbíói í 6 tíma nokkurn veginn samfleitt.
Myndirnar voru:
Heimsókn hljómsveitarinnar (Eran Kolirin), kl. 6.
Egypskri lögregluhljómsveit er boðið að spila í Ísrael, en þeir villast á leiðinni og festast í litlum bæ í miðri eyðimörkinni. Myndin er bráðfyndinn gamanleikur um samskipti hljómsveitarmeðlima við bæjarbúa. Nú eru Egyptar og Ísraelar ekki bestu vinir, en eins og leikstjórinn sagði í spjallinu eftir myndina þá eru það ekki einstaklingar sem eiga í slíkum deilum heldur þjóðir. Pælingin er sú að þegar fólk sem á að hatast hittist, og maður sér að óvinurinn er bara manneskja eins og maður sjálfur, þá hlýtur hatrið að hverfa. Maður hefur svo sem séð þessa hugmynd í fleiri bíómyndum, en þetta er falleg hugsun fyrir því.

Fyndnustu senurnar í myndinni voru þær vandræðalegustu. Uppáhaldssenan mín er sú þar sem hljómsveitin situr að snæðingi á litlum veitingastað. Við tökum eftir því að hljómsveitarmeðlimir horfa vandræðalega á veggina, og svo sjáum við að á veggjunum eru hetjumyndir af ísraelskum hermönnum og skriðdrekum, líklegast úr sex daga stríðinu (sem háð var við Egypta). Þetta hljómar kannski ekki svo fyndið, en það myndast bara svo ótrúlega vandræðaleg stemning í þessu atriði.

Þið lifendur (Roy Andersson), kl. 8.

Gargandi snilld! Ef þú ímyndar þér blöndu af sýrutrippi og steingráu sænsku raunsæi, þá gæti það komist nálægt mynd Roy Andersson. Löng skot, kyrrstæð myndavél og allt tekið í stúdíói. Við kynnumst hópi persóna, sumar tengjast, aðrar ekki. Húmorinn er kolbikasvartur. Fólkið í myndinni er hrottalega sorglegt og maður hlær stanslaust að þeim, og fær smá samviskubit eftir á.
Þar er ekki margt sem ég get sagt um þessa mynd. Hún er uppfull af litlum bröndurum, og hefur þvílíkt svarta sýn á heiminn. Á köflum er yndislegur sjónrænn húmor sem minnir mig mest á þöglar grínmyndir. Sena þar sem smiður í fínu samkvæmi ætlar að kippa dúknum af borðstofuborðinu er stórfengleg - Chaplin hefði ekki getað gert hana betur.
Roy Andersson er ekki allra. Maður fær stundum á tilfinninguna að hann hati persónurnar sínar og jafnvel heiminn allan, svo svartur er húmorinn. En ég elska myndirnar hans, bæði húmorinn og hugmyndaauðgina sem hann sýnir. Þar að auki er þessi mynd mjög sjónrænt flott.
"Á morgun kemur nýr dagur."

Shotgun Stories (Jeff Nichols), kl. 10.

Ansi fín mynd, mjög flott á köflum og það skapast sterk stemning. Mér fannst hún frekar hæg á köflum, en ég held að það sé frekar til komið af því að þetta var þriðja myndin sem ég horfði á í einum rykk.
Bræðurnir (og Suðurríkjadrjólarnir) Son, Kid og Boy lenda í útistöðum við hálfbræður sína eftir að pabbinn deyr og Son talar illa um hann í jarðarförinni. Skapast þá mikil spenna, og maður býst við átökum og drápum og hjaðningavígum, en myndin einbeitir sér að stemningunni og spennunni frekar en ofbeldinu.
Það er ótrúlegt hvað stutt lýsing í bæklingi getur eyðilagt fyrir manni bíóferð. Eftir að hafa lesið lýsinguna á þessari mynd, þá bjóst ég við hrárri, svart-hvítri ofbeldismynd, og einhvern veginn beið ég alla myndina eftir að myndin sem ég bjóst við myndi birtast á tjaldinu. Í rauninni er þetta miklu betri mynd en ég bjóst við, en ég datt aldrei nógu vel inn í hana vegna þeirra væntinga sem ég hafði. Hvað á maður eiginlega að gera? Á maður að sleppa því alveg að lesa bæklinginn og fara bara á "random" myndir? Í flestum tilvikum hefur þetta lítil áhrif, en mín tilfinning er sú að bíóupplifun mín á þessari mynd hefði verið miklu betri ef ég hefði ekki verið búinn að lesa lýsinguna.
Samt, þetta er góð mynd sem ég mæli hiklaust með. Myndatakan, tónlist og sagan eru virkilega góð, og díalógurinn er ansi skemmtilegur á köflum.

Sem sagt, ég hélt út í þrjár myndir og hefði ekki viljað sleppa neinni þeirra. Stórgott kvöld í alla staði.